MZZPZEW.EU
Witamy na stronie internetowej Międzyzakładowego
Związku Zawodowego Pracowników Zmianowych
w Enea Wytwarzanie sp. z o.o.
Aktualności
- All Posts
- Aktualności
Palenie papierosów – zarówno klasycznych jak elektronicznych - jest zabronione. Wynika to wprost z przepisów ustawowych. Dodatkowo pracodawca może sprawę palenia wyrobów tytoniowych uregulować w regulaminie pracy. Łatwiej będzie mu wtedy stosować kary regulaminowe za naruszenia zakazu oraz wydłużać czas pracy palaczom, którzy opuszczają stanowiska pracy w czasie innym niż przysługujące im przerwy.
Palenie w miejscu pracy, czy pracodawca może ukarać pracownika za papierosy i w jaki sposób np. potrącenie z wynagrodzenia
Mocą przepisów zakład pracy może też dopuścić palenie tytoniu w specjalnie dla tych potrzeb przystosowanych palarniach, spełniających określone w przepisach warunki.
Zgodnie z wyjaśnieniami ekspertów Państwowej Inspekcji Pracy, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt. 4 ustawy z dnia 9 listopada 1995 r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych, zabrania się palenia wyrobów tytoniowych, w tym palenia nowatorskich wyrobów tytoniowych, i palenia papierosów elektronicznych: w pomieszczeniach zakładów pracy innych niż ściśle wyszczególnione w przepisach.
Dodatkowo, zgodnie z art. 104 § 1 Kodeksu pracy, to regulamin pracy ustala organizację i porządek w procesie pracy oraz związane z tym prawa i obowiązki pracodawcy i pracowników.
Jeśli więc u pracodawcy obowiązuje regulamin pracy to wskazanym jest, aby zakaz palenia wyrobów tytoniowych był tam dodatkowo uwzględniony.
Zakaz palenia w miejscu pracy: jakie kary od pracodawcy
WZ kolei na podstawie art. 108 kodeksu pracy, pracodawca może ukarać pracownika za nieprzestrzeganie przez niego ustalonej organizacji i porządku w procesie pracy, przepisów bhp, przepisów przeciwpożarowych, a także przyjętego sposobu potwierdzania przybycia i obecności w pracy oraz usprawiedliwiania nieobecności w pracy – karą porządkową w postaci upomnienia i nagany.
Za nieprzestrzeganie przez pracownika przepisów bhp lub przepisów przeciwpożarowych, opuszczenie pracy bez usprawiedliwienia, stawienie się do pracy w stanie nietrzeźwości lub spożywanie alkoholu w czasie pracy – pracodawca może również stosować karę pieniężną.
Zakaz palenia w pracy – firma z wyznaczoną palarnią
Trzeba też mieć na względzie, iż art. 5a ust. 3 ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych stanowi, że właściciel lub zarządca może wyznaczyć palarnię w pomieszczeniach zakładu pracy.
W związku z czym, jeżeli pracodawca zdecyduje się na powstanie takiej palarni to warto pamiętać, że opuszczenie przez pracownika stanowiska pracy np. w celu zapalenia papierosa, poza czasem, w którym wykorzystuje wskazaną 15-minutową przerwę, powoduje, iż w rzeczywistości pracownik korzysta z dodatkowych przerw.
Czas na nie przeznaczony nie stanowi czasu pracy, a tym samym nie musi być wynagradzany. Przerwa na papierosa, decyzją pracodawcy, może wiązać się również z koniecznością odpracowania tego czasu przez pracownika.
infor.pl
Podstawowym obowiązkiem pracownika jest świadczenie pracy określonej w umowie o pracę. Przepisy prawa pracy przewidują jednak sytuacje, w których pracownik jest zwolniony z tego obowiązku. Sprawdź, jakie przyczyny są najczęściej spotykanym powodem zwolnień od pracy.
Zwolnienie od pracy podczas okresu wypowiedzenie umowy o pracę
Kodeks pracy przewiduje dwie możliwości zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy pracownika znajdującego się w okresie wypowiedzenia umowy o pracę.
Pracodawca, w związku z wypowiedzeniem umowy o pracę, może zwolnić pracownika z obowiązku świadczenia pracy do upływu okresu wypowiedzenia. W okresie tego zwolnienia pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia.
Płatne zwolnienie od pracy przysługuje także w okresie co najmniej dwutygodniowego wypowiedzenia umowy o pracę dokonanego przez pracodawcę pracownikowi. Wymiar zwolnienia wynosi:
- 2 dni robocze – w okresie dwutygodniowego i jednomiesięcznego wypowiedzenia,
- 3 dni robocze – w okresie trzymiesięcznego wypowiedzenia. Zwolnienie przysługuje także w przypadku wypowiedzenia z powodu ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy albo z innych przyczyn niedotyczących pracowników, gdy pracodawca w celu wcześniejszego rozwiązania umowy o pracę skróci okres trzymiesięcznego wypowiedzenia.
Zwolnienie od pracy pracownic w ciąży oraz karmiących dziecko
Pracodawca zatrudniający pracownicę w ciąży lub karmiącą dziecko piersią przy pracy szczególnie uciążliwej lub szkodliwej dla zdrowia albo wzbronionej takiej pracownicy bez względu na stopień narażenia na czynniki szkodliwe dla zdrowia lub niebezpieczne, jest obowiązany przenieść pracownicę do innej pracy, a jeżeli jest to niemożliwe, zwolnić ją na czas niezbędny z obowiązku świadczenia pracy. Za czas nieobecności w pracy pracownica zachowuje prawo do dotychczasowego wynagrodzenia.
Zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy przysługuje także ciężarnej pracownicy na zalecone przez lekarza badania lekarskie przeprowadzane w związku z ciążą, jeżeli badania te nie mogą być przeprowadzone poza godzinami pracy. I w tym przypadku pracownica w okresie zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy zachowuje prawo do wynagrodzenia.
Zwolnienia od pracy pracownika wychowującego dziecko do lat 14
Prawo do zwolnienia od pracy przysługuje pracownikowi wychowującemu przynajmniej jedno dziecko w wieku do 14 lat. Wymiar tego zwolnienia w ciągu roku kalendarzowego wynosi 16 godzin albo 2 dni, niezależnie od liczby dzieci. O tym, czy zwolnienie od pracy będzie wykorzystane w wymiarze godzinowym, czy dziennym, decyduje pracownik w pierwszym wniosku o udzielenie takiego zwolnienia w danym roku kalendarzowym.
Za czas zwolnienia od pracy pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia.
Zwolnienie od pracy z powodu siły wyższej
Pracownik ma prawo do zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy z powodu działania siły wyższej w pilnych sprawach rodzinnych spowodowanych chorobą lub wypadkiem, jeżeli jest niezbędna natychmiastowa obecność pracownika. Zwolnienie jest należne w wymiarze 2 dni albo 16 godzin w ciągu roku kalendarzowego. W okresie tego zwolnienia od pracy pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia w wysokości połowy wynagrodzenia.
O sposobie wykorzystania w danym roku kalendarzowym zwolnienia od pracy z powodu siły wyższej decyduje pracownik w pierwszym wniosku o udzielenie zwolnienia złożonym w danym roku kalendarzowym. Pracodawca ma obowiązek udzielić zwolnienia od pracy na wniosek zgłoszony przez pracownika najpóźniej w dniu korzystania z tego zwolnienia.
Zwolnienie od pracy z powodu badań profilaktycznych i szkoleń BHP
Pracodawca zwalnia pracownika od obowiązku świadczenia pracy na czas konieczny do przeprowadzenia okresowych i kontrolnych badań lekarskich. Za czas niewykonywania pracy w związku z przeprowadzanymi badaniami pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia. W razie przejazdu na te badania do innej miejscowości przysługują mu należności na pokrycie kosztów przejazdu według zasad obowiązujących przy podróżach służbowych.
Pracodawca jest obowiązany zapewnić przeszkolenie pracownika w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy przed dopuszczeniem go do pracy oraz prowadzenie okresowych szkoleń w tym zakresie. Szkolenia BHP odbywają się w czasie pracy i na koszt pracodawcy.
Zwolnienie od pracy w razie podnoszenia kwalifikacji przez pracownika
Pracownikowi podnoszącemu kwalifikacje zawodowe z inicjatywy pracodawcy albo za jego zgodą przysługuje zwolnienie z całości lub części dnia pracy na czas niezbędny, by punktualnie przybyć na obowiązkowe zajęcia oraz na czas ich trwania. Za czas zwolnienia pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia.
Pracodawca może udzielić zwolnienia z całości lub części dnia pracy również pracownikowi zdobywającemu lub uzupełniającemu wiedzę i umiejętności bez inicjatywy pracodawcy lub bez jego zgody. Jednak w takim przypadku pracownik nie zachowuje prawa do wynagrodzenia za czas zwolnienia.
Zwolnienie od pracy pracownika wezwanego przez organ
Pracodawca zwalnia z obowiązku świadczenia pracy pracownika:
- wezwanego do osobistego stawienia się przed organem właściwym w zakresie powszechnego obowiązku obrony na czas niezbędny w celu załatwienia sprawy będącej przedmiotem wezwania;
- wezwanego przez organ administracji rządowej, samorządu terytorialnego, sądu, prokuratury, policji albo organu prowadzącego postępowanie w sprawach o wykroczenia;
- wezwanego w celu wykonywania czynności biegłego w postępowaniu administracyjnym, karnym przygotowawczym, sądowym lub przed kolegium do spraw wykroczeń – łącznie nie dłużej 6 dni w ciągu roku kalendarzowego;
- wezwanego w charakterze świadka w postępowaniu kontrolnym prowadzonym przez NIK lub powołanego do udziału w tym postępowaniu w charakterze specjalisty;
- będącego członkiem ochotniczej straży pożarnej na czas niezbędny do uczestniczenia w działaniach ratowniczych i do wypoczynku koniecznego po ich zakończeniu, a także na szkolenie pożarnicze;
- wezwanego na czas wykonywania obowiązku świadczeń osobistych.
Za czas zwolnienia pracownik otrzymuje rekompensatę pieniężną z tytułu utraty wynagrodzenia. W tym celu pracodawca wystawia zaświadczenie określające wysokość utraconego przez pracownika wynagrodzenia za czas zwolnienia, które pracownik przedstawia właściwemu organowi.
Podstawa prawna
- ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (j.t. Dz.U. z 2026 r. poz. 1245)
- rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 15 maja 1996 r. w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnień od pracy (Dz.U. z 2014 r., poz. 1632)
infor.pl
Badania profilaktyczne pracowników należą do podstawowych obowiązków pracodawcy, jednak praktyka pokazuje, że wiele wątpliwości budzą zasady współpracy z jednostkami medycyny pracy. Szczególnie często pojawiają się pytania o skutki przeprowadzenia badań w placówce, z którą pracodawca nie zawarł umowy na świadczenie takich usług. Choć problem może wydawać się wyłącznie formalny, w określonych sytuacjach może mieć istotne znaczenie z perspektywy bezpieczeństwa prawnego pracodawcy.
Badanie z zakresu medycyny pracy wykonane bez umowy z pracodawcą. Czy orzeczenie lekarskie zachowuje ważność?
Co do zasady pracodawca powinien kierować pracowników do placówki medycyny pracy, z którą ma zawartą pisemną umowę. Wymóg ten wynika z przepisów ustawy o służbie medycyny pracy, które zakładają wykonywanie badań profilaktycznych w ramach zorganizowanej współpracy między pracodawcą a podstawową jednostką służby medycyny pracy.
Nie oznacza to jednak, że orzeczenie wydane przez lekarza medycyny pracy z innej placówki będzie nieważne. Kluczowe znaczenie ma przede wszystkim prawidłowe przeprowadzenie badania, w tym wystawienie skierowania zawierającego informacje o warunkach pracy na danym stanowisku oraz wydanie orzeczenia potwierdzającego brak przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy.
Jednocześnie korzystanie z placówki, która nie jest objęta umową zawartą przez pracodawcę, może rodzić dodatkowe ryzyka. Ich znaczenie ujawnia się zwłaszcza w sytuacjach spornych, takich jak kontrola organów nadzorczych czy postępowanie związane z wypadkiem przy pracy. W takich przypadkach sposób organizacji badań profilaktycznych oraz okoliczności wydania orzeczenia mogą zostać poddane szczegółowej analizie.
Z tego względu, mimo że samo orzeczenie nie musi być z góry pozbawione skuteczności, z perspektywy bezpieczeństwa prawnego rekomendowane jest zawarcie pisemnej umowy z jednostką medycyny pracy i kierowanie pracowników do placówek objętych taką współpracą. Pozwala to ograniczyć ryzyko interpretacyjne i uniknąć potencjalnych wątpliwości co do prawidłowości realizacji obowiązków pracodawcy.
Medycyna pracy a obowiązki pracodawcy
Zgodnie z art. 229 Kodeksu pracy pracodawca ma obowiązek zapewnić pracownikom badania z zakresu medycyny pracy i pokryć ich koszt. Obowiązek ten obejmuje trzy rodzaje badań:
1) wstępne, dla osób przyjmowanych do pracy lub pracowników młodocianych przenoszonych na inne stanowiska pracy i innych pracowników przenoszonych na stanowiska pracy, na których występują czynniki szkodliwe dla zdrowia lub warunki uciążliwe;
2) okresowe, w terminie wyznaczonym przez lekarza medycyny pracy,
3) kontrolne, w przypadku niezdolności do pracy trwającej dłużej niż 30 dni, spowodowanej chorobą.
Każde z tych badań musi zostać przeprowadzone przez lekarza medycyny pracy.
Czy każdy pracodawca musi zawrzeć umowę na świadczenie usług medycznych w ramach medycyny pracy?
Zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy: „Badania wstępne, okresowe i kontrolne pracowników oraz inne świadczenia zdrowotne są wykonywane na podstawie pisemnej umowy zawartej przez podmiot obowiązany do ich zapewnienia, o którym mowa w art. 5 ust. 2, zwany dalej "zleceniodawcą", z podstawową jednostką służby medycyny pracy, zwaną dalej "zleceniobiorcą".”
Przepis ten jednoznacznie wskazuje, że wykonywanie badań profilaktycznych powinno odbywać się w ramach formalnej współpracy między pracodawcą a jednostką medycyny pracy. Oznacza to, że obowiązek zawarcia pisemnej umowy dotyczy każdego pracodawcy, niezależnie od liczby zatrudnianych pracowników. Także firma zatrudniająca tylko jedną osobę powinna posiadać zawartą umowę z placówką, do której kieruje pracowników na badania.
Warto przy tym pamiętać, że umowa z jednostką medycyny pracy nie powinna ograniczać się wyłącznie do wskazania, że placówka będzie wykonywać badania profilaktyczne. Taki dokument powinien precyzyjnie określać zasady współpracy między pracodawcą a placówką medyczną, tak aby zapewnić prawidłową organizację badań oraz realizację obowiązków wynikających z przepisów.
Umowa powinna zawierać w szczególności:
• wskazanie stron umowy, czyli pracodawcy oraz podstawowej jednostki służby medycyny pracy;
• określenie osób objętych świadczeniami, przede wszystkim pracowników kierowanych na badania profilaktyczne;
• zakres opieki zdrowotnej, obejmujący co najmniej świadczenia, do których zapewnienia pracodawca jest zobowiązany na podstawie przepisów prawa pracy;
• zasady organizacji i udzielania świadczeń, w tym sposób rejestracji na badania oraz tryb przekazywania orzeczeń lekarskich;
• sposób informowania zainteresowanych osób o wynikach badań i wydanych orzeczeniach;
• zasady kontroli wykonywania umowy przez pracodawcę;
• obowiązki pracodawcy wobec placówki medycznej, w szczególności dotyczące przekazywania informacji o warunkach pracy, czynnikach szkodliwych lub uciążliwych oraz udostępniania niezbędnej dokumentacji;
• zasady rozliczeń finansowych, w tym wysokość należności, sposób jej ustalania, terminy płatności oraz tryb rozliczeń;
• czas obowiązywania umowy, warunki jej rozwiązania oraz sposób rozstrzygania sporów.
Ważne
Umowa z jednostką medycyny pracy musi mieć formę pisemną i zostać zawarta na okres nie krótszy niż jeden rok.
Jej minimalny zakres określa art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy.
Pracodawca nie jest ograniczony do współpracy z jedną placówką. W przypadku firm działających w kilku lokalizacjach dopuszczalne jest zawarcie oddzielnych umów na świadczenie usług medycyny pracy w różnych miastach.
Kto ponosi koszty badań pracowniczych?
Przepisy nie pozostawiają w tym zakresie dużej swobody. To pracodawca odpowiada za sfinansowanie badań profilaktycznych pracowników, niezależnie od tego, czy chodzi o badania wstępne, okresowe czy kontrolne. Jeżeli z przyczyn organizacyjnych pracownik sam pokryje koszt wizyty, pracodawca powinien zwrócić mu poniesione wydatki. Należy również pamiętać, że badania profilaktyczne co do zasady powinny odbywać się w czasie pracy. Pracownik zachowuje za ten czas prawo do wynagrodzenia, co potwierdza, że obowiązek organizacji i finansowania badań spoczywa na pracodawcy, a nie na zatrudnionym.
Skierowanie na badania medycyny pracy – o czym powinien pamiętać pracodawca?
Jednym z podstawowych obowiązków pracodawcy jest prawidłowe wystawienie skierowania na badania profilaktyczne. Dokument sporządza się w dwóch egzemplarzach: jeden trafia do lekarza medycyny pracy przeprowadzającego badanie, a drugi otrzymuje pracownik.
Pracodawca powinien dodatkowo zachować kopię wystawionego skierowania i przechowywać ją w aktach osobowych pracownika. Dokument ten powinien znajdować się w dokumentacji pracowniczej razem z orzeczeniem lekarskim oraz innymi dokumentami związanymi ze stosunkiem pracy.
Obowiązki pracodawcy w zakresie medycyny pracy – najważniejsze zasady
Jak pokazuje praktyka, błędy dotyczące badań profilaktycznych najczęściej wynikają nie z braku badań, lecz z nieprawidłowej organizacji całego procesu. Dlatego pracodawca powinien zadbać nie tylko o skierowanie pracownika do lekarza medycyny pracy, ale również o spełnienie szeregu obowiązków formalnych. W szczególności powinien:
• zawrzeć pisemną umowę z jednostką medycyny pracy wykonującą badania profilaktyczne pracowników;
• kierować pracowników na badania do placówki objętej taką umową;
• prawidłowo wystawiać skierowania na badania wstępne, okresowe i kontrolne, uwzględniając warunki pracy oraz występujące czynniki szkodliwe lub uciążliwe;
• przekazywać pracownikom skierowania oraz przechowywać ich kopię w dokumentacji pracowniczej;
• dołączać orzeczenia lekarskie do akt osobowych pracowników;
• monitorować terminy ważności badań i terminowo kierować pracowników na kolejne badania okresowe;
• pokrywać koszty badań profilaktycznych oraz zapewnić możliwość ich wykonania, co do zasady, w godzinach pracy;
• nie dopuszczać do pracy osób, które nie posiadają aktualnego orzeczenia lekarskiego potwierdzającego brak przeciwwskazań do wykonywania pracy na danym stanowisku.
Autor: Kamila Mosiej, Manager w Dziale Usług Kadrowo-Płacowych Forvis Mazars
infor.pl
Kalendarz
2026 listopad |
||||||
| pon. | wt. | śr. | czw. | pt. | sob. | niedz. |
|---|---|---|---|---|---|---|
|
1
|
||||||
|
2
|
3
|
4
|
5
|
6
|
7
|
8
|
|
9
|
10
|
11
|
12
|
13
|
14
|
15
|
|
16
|
17
|
18
|
19
|
20
|
21
|
22
|
|
23
|
24
|
25
|
26
|
27
|
28
|
29
|
|
30
|
||||||
- All Posts
- Baner na głównej

Ostatnio dodane:
- All Posts
- Aktualności
- Wydarzenia
- Posiedzenia zarządu
Napisz do nas
Twoja opinia ma dla nas ogromne znaczenie. Jeśli chcesz podzielić się swoimi sugestiami, masz pytania lub inne sprawy związane z działalnością związku, skorzystaj z formularza kontaktowego.
Czekamy na Twoje wiadomości!


