Od 1 marca świadczenia emerytalno-rentowe oraz dodatki wypłacane przez ZUS zostaną zwaloryzowane. Podwyżka będzie przeprowadzana z urzędu, co oznacza, że nie trzeba składać w tej sprawie żadnego wniosku. Świadczenia wzrosną o 5,3 procent.

ZUS co roku podwyższa wypłacane świadczenia długoterminowe. W tym roku waloryzacja będzie miała charakter wyłącznie procentowy. Wskaźnik waloryzacji emerytur i rent wyniesie 105,3 procent. Obliczany jest on na podstawie średniorocznego wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych dla gospodarstw domowych emerytów i rencistów z poprzedniego roku kalendarzowego, powiększonego o co najmniej 20 proc. realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w tym samym okresie.

W wyniku waloryzacji kwota najniższej emerytury, renty rodzinnej oraz renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy wzrośnie o 99,58 zł, osiągając kwotę 1 978,49  zł brutto. Renta socjalna również zostanie podwyższona do kwoty 1 978,49 zł. Renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy od 1 marca 2026 r. wyniesie 1483,87 zł. Ponadto kwota graniczna świadczenia uzupełniającego dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji zostanie zwiększona o 135,28 zł, co łącznie da wartość 2 687,67 zł.

Wraz ze wzrostem długoterminowych świadczeń podstawowych, zwaloryzowane zostaną także kwoty dodatków i świadczeń pieniężnych. Podwyżka dotyczy między innymi dodatku pielęgnacyjnego, dodatku dla sieroty zupełnej oraz innych świadczeń długoterminowych. Świadczenie przedemerytalne wyniesie 1993,76 zł brutto, dodatek dla sieroty zupełnej wzrośnie do 689,17 zł, a dodatek pielęgnacyjny osiągnie kwotę 366,68 zł. Dodatkowo dodatek pielęgnacyjny dla inwalidy wojennego uznanego za całkowicie niezdolnego do pracy i niezdolnego do samodzielnej egzystencji wyniesie 550,02 zł, natomiast ryczałt energetyczny będzie wynosił 336,16 zł. Waloryzacja obejmuje świadczenia przyznane do końca lutego 2026 roku.

Waloryzacja zawsze bez wniosku, ale z decyzją

W sprawie waloryzacji nie trzeba składać żadnego wniosków, ponieważ odbywa się ona z urzędu dla wszystkich uprawnionych. Informację dotyczącą wysokości waloryzacji będzie można  sprawdzić na swoim koncie na Platformie Usług Elektronicznych ZUS. Każdy emeryt i rencista otrzyma również decyzję o nowej wysokości swojego świadczenia. W dokumencie tym znajdzie się wysokość emerytury brutto na ostatni dzień lutego, wskaźnik waloryzacyjny oraz emerytura brutto obliczona po waloryzacji. Dla emerytów i rencistów pobierających dodatek pielęgnacyjny, decyzja ta zawiera także informacje o wysokości tego dodatku.

ZUS

Niewielu podatników wie, że opłacanie składek związkowych może realnie obniżyć podatek. Ulga pozwala odzyskać nawet 840 zł rocznie i jest dostępna nie tylko dla pracowników, ale również przedsiębiorców. Wystarczy prawidłowo wykazać składki w zeznaniu PIT.

Choć większość podatników co roku korzysta z popularnych ulg, takich jak ulga prorodzinna, rehabilitacyjna czy termomodernizacyjna, wciąż istnieje jedno rzadko wykorzystywane odliczenie, które pozwala zmniejszyć podatek nawet o 840 zł. Dotyczy ono wielu pracowników należących do związków zawodowych, jednak mało kto pamięta, że opłacane składki można rozliczyć w PIT i realnie obniżyć swoje zobowiązanie wobec urzędu skarbowego. Co ważne, ulga nie wymaga skomplikowanych procedur – wystarczy jeden dodatkowy załącznik PIT, a oszczędność jest pewna. Dowiedz się, kto może z niej skorzystać, jak ją prawidłowo odliczyć i jakie dokumenty trzeba zachować, aby nie stracić prawa do tej preferencji podatkowej.

Komu przysługuje możliwość odliczenia aż 840 zł od podatku? Ulga, która dotyczy członków związków zawodowych

Nie każdy podatnik może skorzystać z ulgi, jednak jej grono odbiorców jest wyjątkowo szerokie. Prawo do odliczenia przysługuje osobom, które należą do związków zawodowych i opłacają składki członkowskie. Nie ma znaczenia rodzaj związku, forma zatrudnienia ani stanowisko – wystarczy udokumentowana przynależność i opłacanie składek. Potwierdza to oficjalna informacja Ministerstwa Finansów zamieszczona na stronie podatki.gov.pl: „Jeżeli jesteś członkiem związków zawodowych i opłacasz składki członkowskie, możesz je odliczyć w swoim zeznaniu.”

W praktyce oznacza to, że z ulgi mogą korzystać zarówno pracownicy etatowi, osoby zatrudnione na kontraktach, jak i przedsiębiorcy, o ile należą do związków i płacą składki. To ulga, o której nie mówi się głośno, ale która dotyczy ogromnej grupy podatników w Polsce.

Kiedy można odliczyć składki na związki zawodowe i w jakich zeznaniach PIT wykazuje się ulgę?

Odliczenia nie dokonuje się w trakcie roku podatkowego. Nie ma również możliwości pomniejszania o składki zaliczek na podatek. Ulga przysługuje dopiero w momencie składania rocznego zeznania PIT. Oznacza to, że podatnik musi uwzględnić składki w deklaracji za rok, w którym zostały opłacone. Zgodnie z urzędowym stanowiskiem: „Odliczenia składek zapłaconych w trakcie roku na rzecz związków dokonujesz w zeznaniu rocznym. Składki możesz odliczyć od:
– dochodu podlegającego opodatkowaniu według skali podatkowej w PIT-37 lub PIT-36,
– przychodu podlegającego opodatkowaniu ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych w PIT-28.” Ulga dotyczy więc zarówno osób rozliczających się na zasadach ogólnych, jak i podatników na ryczałcie. To bardzo ważne, bo wielu przedsiębiorców nie zdaje sobie sprawy, że przepisy obejmują także ich.

Choć można odliczyć wszystkie zapłacone składki, ustawodawca wprowadził limit, którego nie wolno przekroczyć. Bez względu na to, ile wyniosły faktyczne wpłaty, maksymalnie można odliczyć 840 zł. Ministerstwo Finansów stwierdza to jednoznacznie: „Odliczasz składki, które zapłaciłeś w trakcie roku, ale nie więcej niż kwotę 840 zł.” Jeżeli więc podatnik zapłacił np. 600 zł – odlicza pełną kwotę. Jeżeli zapłacił 900 zł – odlicza tylko 840 zł. To prosty, przejrzysty mechanizm, ale trzeba pamiętać, że urząd skarbowy może sprawdzić wysokość wpłat, dlatego ważne jest ich właściwe udokumentowanie.

Jak udokumentować prawo do odliczenia? Jakie dokumenty trzeba zachować, aby urząd skarbowy nie zakwestionował ulgi?

Dokumentowanie opłacania składek zależy od tego, czy podatnik samodzielnie wpłaca pieniądze na rzecz związku, czy robi to za niego pracodawca. W obu przypadkach występują zupełnie inne zasady dowodowe. Resort finansów dla samodzielnych wpłat wskazuje: „Jeżeli wpłaty składek członkowskich dokonujesz bezpośrednio na rachunek związku zawodowego, wystarczy, że posiadasz dowód wpłaty, z którego wynikają co najmniej:
– twoje dane,
– nazwa organizacji związkowej, na rzecz której dokonałeś wpłaty,
– tytuł i data wpłaty oraz
– kwota wpłaconych składek.”

Natomiast jeśli składki potrąca pracodawca: „Jeżeli natomiast składki członkowskie są potrącane z twojego wynagrodzenia przez pracodawcę, to ma on obowiązek w przekazywanej tobie informacji PIT-11 wykazać kwoty, jakie wpłacił na rzecz związku zawodowego. W takiej sytuacji to PIT-11 otrzymany od pracodawcy jest dokumentem, który uprawnia cię do dokonania odliczenia.” W ten sposób nawet bez wpłat własnych podatnik może bezproblemowo skorzystać z ulgi, o ile zachowa otrzymany PIT-11.

Gdzie wpisać ulgę na związki zawodowe? Jak wypełnić PIT/O i uniknąć błędów?

Wbrew pozorom, odliczenia nie wpisuje się bezpośrednio w podstawowym formularzu podatkowym PIT. Aby z niego skorzystać, trzeba wypełnić dodatkowy załącznik – PIT/O. W oficjalnych wyjaśnieniach rządowych czytamy: „Rozliczenia ulgi na związki zawodowe dokonuje się w załączniku PIT/O, który jest załącznikiem do zeznań takich jak PIT-28, PIT-36 czy PIT-37. Do tego celu służą pola nr 37 i 38 w formularzu PIT/O, gdzie wpisuje się inne ulgi, niewymienione wprost w załączniku.”

Oznacza to, że brak załącznika PIT/O sprawi, że ulga nie zostanie uwzględniona, nawet jeśli podatnik wpisze kwotę w innym miejscu. Załącznik jest więc nie tylko dodatkiem, ale elementem obowiązkowym.

Nie wszystkie składki można odliczyć. Przepisy chronią przed sytuacją, w której podatnik pomniejsza podatek podwójnie lub odlicza środki, które zostały mu oddane. W urzędowych wytycznych obowiązują trzy zasady, tj.: „możesz odliczyć tylko te wydatki, które:
– nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów – wyjątek stanowią darowizny przekazane na przeciwdziałanie skutkom działań wojennych na terytorium Ukrainy, o których mowa w art. 52zk ust. 3 ustawy PIT,
– nie zostały wcześniej odliczone, np. jeśli w zeznaniu PIT-37 odliczyłeś ulgę z tytułu wpłat na IKZE, to tych samych wpłat nie możesz ponownie odliczyć w PIT-36L i PIT-28,
– nie zostały Ci zwrócone w jakiejkolwiek formie.”

Jeśli odliczyłeś ulgę od dochodu, podstawy obliczenia podatku lub podatku, a następnie otrzymałeś zwrot odliczonych kwot (w całości lub w części), w zeznaniu podatkowym składanym za rok podatkowy, w którym otrzymałeś ten zwrot, doliczasz odpowiednio kwoty poprzednio odliczone. W ten sposób system podatkowy zapobiega nieuczciwym rozliczeniom.

Jakie są warunki dotyczące związków zawodowych i składki związkowej?

Ulga podatkowa na związki zawodowe jest dostępna bez względu na to, czy składki członkowskie dotyczą związku zakładowego czy ponadzakładowego. Jeżeli natomiast chodzi o składkę związkową opłacaną przez płatnika/pracodawcę, za pisemną zgodą osoby wykonującej pracę zarobkową, to z przepisów zawartych w art. 33¹ ustawy o związkach zawodowych wynika, że:

1. Pracodawca, na pisemny wniosek zakładowej organizacji związkowej i za pisemną zgodą osoby wykonującej pracę zarobkową, jest obowiązany pobierać z wynagrodzenia tej osoby składkę związkową w zadeklarowanej przez nią wysokości.
2. Pracodawca jest obowiązany niezwłocznie przekazywać kwoty pobranych składek związkowych na rachunek bankowy lub rachunek w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej wskazany przez zakładową organizację związkową.

Podstawa prawna

Art. 26 ust. 1 pkt 2c ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Art. 33¹ ustawy z 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych.
Art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.

infor.pl

Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia bez winy pracownika

Według Kodeksu pracy pracodawca nie może rozwiązać za wypowiedzeniem umowy o pracę z pracownikiem przebywającym na zwolnieniu lekarskim. Ochrona obowiązuje do momentu, gdy pracodawca uzyska możliwość rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z przyczyn niezawinionych przez pracownika.

Taka możliwość pojawia się, jeżeli niezdolność pracownika do pracy wskutek choroby trwa:

• dłużej niż 3 miesiące – gdy pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy krócej niż 6 miesięcy,
• dłużej niż łączny okres pobierania z tego tytułu wynagrodzenia i zasiłku oraz pobierania świadczenia rehabilitacyjnego przez pierwsze 3 miesiące – gdy pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy co najmniej 6 miesięcy lub jeżeli niezdolność do pracy została spowodowana wypadkiem przy pracy albo chorobą zawodową.

Długość okresu ochronnego zależy od stażu pracy u danego pracodawcy. Należy przy tym pamiętać o ostatnich zmianach przepisów Kodeksu pracy. Mianowicie w przypadku pracownika, który przed podjęciem zatrudnienia na podstawie umowy o pracę współpracował z danym pracodawcą np. na podstawie umowy zlecenia, to okres ten trzeba będzie zaliczyć do jego zakładowego stażu pracy.

Zakaz rozwiązywania umowy o pracę bez wypowiedzenia

Kodeks pracy przewiduje sytuacje, gdy rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia bez winy pracownika nie może nastąpić. Tak właśnie jest w razie nieobecności w pracy z powodu odosobnienia pracownika ze względu na chorobę zakaźną – w okresie pobierania z tego tytułu wynagrodzenia i zasiłku.

Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia nie może nastąpić po stawieniu się pracownika do pracy w związku z ustaniem przyczyny nieobecności.

Zakaz rozwiązywania stosunku pracy dotyczy także sytuacji, gdy pracodawca podczas okresu ochronnego wręczył pracownikowi pismo rozwiązujące umowę o pracę bez wypowiedzenia, ale datę rozwiązania stosunku pracy wyznaczył już po ustaniu tego okresu.

Konsultacja zwolnienia z zakładową organizacją związkową

Przy rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia pracodawca powinien skonsultować zamiar zwolnienia z zakładową organizacją związkową reprezentującą pracownika. W tym celu powinien zawiadomić związkowców o przyczynie uzasadniającej rozwiązanie umowy. Należy pamiętać, że pracownik niezrzeszony w związku może zwrócić się do niego o obronę swoich praw. Jeżeli organizacja związkowa podejmie się jego obrony, wówczas również należy przeprowadzić konsultację ze związkami.

W razie zastrzeżeń co do zasadności rozwiązania umowy zakładowa organizacja związkowa wyraża swoją opinię niezwłocznie, nie później jednak niż w ciągu 5 dni. Po tym terminie pracodawca może rozwiązać umowę niezależnie od stanowiska związku.

Gdy w zakładzie nie ma organizacji związkowej, pracodawca sam podejmuje decyzję o wypowiedzeniu umowy o pracę.

Oświadczenie o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia

Oświadczenie pracodawcy o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia bez winy pracownika powinno nastąpić na piśmie.

Pracodawca w oświadczeniu wskazuje przyczynę uzasadniającą rozwiązanie umowy. Zamieszcza też pouczenie o możliwości odwołania się pracownika do sądu pracy.

W miarę możliwości pracodawca powinien ponownie zatrudnić pracownika, który w okresie 6 miesięcy od rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z powodu choroby zgłosi swój powrót do pracy niezwłocznie po ustaniu przyczyny nieobecności.

Zwolnienie pracownika w razie upadłości lub likwidacji pracodawcy

Ochrona pracownika korzystającego ze zwolnienia lekarskiego nie obowiązuje w przypadku, gdy następuje ogłoszenie upadłości lub likwidacji pracodawcy. W takiej sytuacji pracodawca może wypowiedzieć lub rozwiązać umowę o pracę, nawet jeśli nie upłynął jeszcze okres ochronny. Zwolnienie pracownika po upływie okresów ochronnych nie jest obowiązkiem pracodawcy, a jedynie jego prawem.

Podstawa prawna:

• ustawa z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (j.t. Dz.U. z 2025 r. poz. 277 z późn. zm.)

infor.pl