Pracownik po 50. roku życia bardziej opłacalny. Pracodawcy dostaną dofinansowanie do wynagrodzeń. W czwartek, 20 marca 2025 r. Sejm przyjął większość poprawek do ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia zaproponowanych przez Senat. Ustawa czeka na podpis prezydenta

Senat, po rozpatrzeniu uchwalonej przez Sejm na posiedzeniu 21 lutego 2025 r. ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia, postanowił wprowadzić do jej tekstu 104 poprawki. 19 marca 2025 r, rozpoczęło się dwudniowe posiedzenie Sejmu. Sejmowa Komisja Nadzwyczajna do rozpatrzenia projektów ustaw dotyczących rynku pracy oraz cudzoziemców przebywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w celu rozpatrzenia zebrała się w sprawie 19 marca o godz. 8:30 i rozpatrzyła poprawki. 20 marca 2025 r. Sejm zapoznał się ze sprawozdaniem Komisji Nadzwyczajnej o uchwale Senatu w sprawie ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia. Komisja jest za przyjęciem części poprawek. 20 marca 2025 r. podczas bloku głosowań Sejm przyjął większość poprawek redakcyjnych i doprecyzowujących, które Senat zaproponował do ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia. Ustawa uchwalona 20 marca 2025 r. trafiła do podpisu Prezydenta. Prezydent ma 21 dni na podpisanie ustawy od dnia przedstawienia jej przez Marszałka Sejmu.

Pracownik po 50. roku życia bardziej opłacalny

Ustawa ta określa zadania państwa w zakresie aktywności zawodowej, wspierania zatrudnienia oraz rynku pracy. Między innymi wprowadza dofinansowania do zatrudniania osób powyżej 50 roku życia oraz osób w wieku emerytalnym. Pracodawca będzie mógł uzyskać od starosty dofinansowanie wynagrodzenia za zatrudnienie skierowanego :

1. bezrobotnego, który ukończył 50. rok życia, a nie ukończył 60 lat – w przypadku kobiety lub 65 lat – w przypadku mężczyzny,
2. poszukującego pracy, który ukończył 60 lat – w przypadku kobiety lub 65 lat – w przypadku mężczyzny

Dofinansowanie będzie przysługiwało pod warunkiem, że dana osoba nie była zatrudniona lub nie wykonywała innej pracy zarobkowej u tego pracodawcy, bezpośrednio przed zarejestrowaniem jako bezrobotny albo poszukujący pracy. Jak wskazywali projektodawcy, chodzi o ograniczenie ryzyka ewentualnych nadużyć w zakresie możliwości uzyskania dofinansowania z powiatowych urzędów pracy przez przedsiębiorców za zatrudnienie seniora.

Pracodawcy dostaną dofinansowanie do wynagrodzeń

Dofinansowanie wynagrodzenia bezrobotnego, który ukończył 50 lat, a nie ukończył 60 lat – w przypadku kobiet, lub 65 lat – w przypadku mężczyzn, przysługiwać będzie przez 12 miesięcy. W przypadku dofinansowania wynagrodzeń osób poszukujących pracy i mających powyżej 60 lat ( kobiety) i powyżej 65 lat, dofinansowanie wynagrodzenia przysługuje przez miesiąc. Dofinansowanie do wynagrodzenia osób poszukujących pracy może być przyznawane wielokrotnie.

Procedowana ustawa zakłada, że dofinansowania do wynagrodzeń osób poszukujących pracy oraz bezrobotnych powyżej 50 roku życia, będą przysługiwały w wysokości ustalonej na umowie, jednak nie będą mogły one przekraczać wysokości połowy minimalnego wynagrodzenia za pracę miesięcznie obowiązującego w dniu zawarcia umowy, za każdego zatrudnionego bezrobotnego albo poszukującego pracy. Oznacza to, że pracodawcy mogą otrzymać maksymalnie dofinansowanie w wysokości 50 proc. minimalnego wynagrodzenia, które od 1 stycznia 2025 r. wynosi 4666 zł – czyli 2333 zł.

Pracodawca będzie musiał się także zobowiązać się do utrzymania w zatrudnieniu:

• Bezrobotnego, który ukończył 50 lat, a nie ukończył 60 lat (kobiety) lub 65 lat ( mężczyźni), przez okres kolejnych sześciu miesięcy.
• Poszukującego pracy, który ma powyżej 60 lat ( kobiety) i powyżej 65 lat (mężczyźni), przez okres kolejnego jednego miesiąca. Projektodawca zastrzegł jednak, że umowa za zatrudnienie skierowanego poszukującego pracy, który ukończył 60 lat – w przypadku kobiety lub 65 lat – w przypadku mężczyzny, jest zawierana na okres do 12 miesięcy, przy czym dofinansowanie przysługuje co drugi miesiąc.

Ustawa o rynku pracy i służbach zatrudnienia zakłada także wprowadzenie lub doprecyzowanie istniejących już rozwiązań, które mają na celu aktywizację zawodową ludzi. Chodzi m.in. o świadczenie aktywizacyjne, bon na kształcenie ustawiczne, bon na zasiedlenie, czy pożyczkę edukacyjną.

Kiedy ustawa wejdzie w życie?

Ustawa ma wejść w życie pierwszego dnia miesiąca następującego po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. Są jednak pewne wyjątki. Art. 392 pkt 2 lit. b oraz art. 457, które wchodzą w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia, a art. 106, art. 128 ust. 2, art. 203 oraz art. 300 ust. 3 pkt 11, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2026 r.

infor.pl

Przedawnienie roszczenia nie powoduje wygaśnięcia zobowiązania. Zobowiązanie do świadczenia pozostaje nadal ważne pomimo upływu terminu przedawnienia - tyle tylko, że dłużnik może w razie wytoczenia sprawy sądowej podnieść zarzut przedawnienia i uchylić się w ten sposób od spełnienia świadczenia. Bieg przedawnienia wstrzymuje wystąpienie siły wyższej. Czy choroba pracownika jest taką siłą wyższą - wyjaśnia Sąd Najwyższy w postanowieniu z 11 grudnia 2024 r.

Termin przedawnienia roszczeń w Kodeksie pracy

Zgodnie z Kodeksem pracy podstawowy termin przedawnienia wynosi 3 lata od wymagalności roszczenia. Roszczenie jest wymagalne od dnia, w którym dłużnik powinien spełnić świadczenie. Jeżeli termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania zobowiązania.

Przykład

Pracodawca nie wydał pracownikowi świadectwa pracy. Pracownikowi przysługuje roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej przez pracodawcę w wysokości wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy z tego powodu, nie dłuższy jednak niż 6 tygodni. Kodeks pracy nie określa jednak terminu zapłaty takiego odszkodowania. Dlatego też roszczenie to staje się wymagalne niezwłocznie po wezwaniu pracodawcy przez pracownika do jego spełnienia. Jeśli pracownik zaniecha takiego wezwania, to wówczas bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stałoby się wymagalne, gdyby pracownik wezwał pracodawcę w najwcześniejszym możliwym terminie.

Uzupełniając zagadnienie wymagalności roszczenia należy podkreślić, że termin przedawnienia roszczenia o odszkodowanie za szkodę na osobie pracownika powstałą w następstwie naruszenia przez pracodawcę zasady równego traktowania w zatrudnieniu nie może rozpocząć biegu przed jej ujawnieniem. Takie roszczenia stają się wymagalne dopiero z chwilą, w której pracownik dowiedział się o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia. Od tej chwili właściwe jest liczenie 3-letniego terminu przedawnienia.

Ważne

Terminy przedawnienia nie mogą być skracane ani przedłużane przez czynność prawną.

Zawieszenie biegu terminu przedawnienia

Zgodnie z Kodeksem pracy bieg przedawnienia roszczeń ze stosunku pracy nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na czas trwania przeszkody, gdy z powodu siły wyższej uprawniony nie może dochodzić przysługujących mu roszczeń przed właściwym organem powołanym do rozstrzygania sporów. Oznacza to, że po ustaniu siły wyższej termin przedawnienia rozpoczyna ponownie bieg i kończy się wtedy, gdy zsumowanie okresu sprzed wstrzymania i po ustąpieniu jego przyczyny doprowadzi do całkowitego upływu terminu przedawnienia przewidzianego dla danego roszczenia.

Siła wyższa to zdarzenie zewnętrzne względem uprawnionego, czyli niezależne od człowieka, któremu nie można było zapobiec, a najczęściej także którego nie można było przewidzieć (np. katastrofa naturalna). Zdarzenie to musi być na tyle przemożne i nieuchronne, że staje się zdarzeniem prawdziwie nadzwyczajnym. W wyroku z dnia 26 sierpnia 1992 r. Sąd Najwyższy (I PRN 36/92) orzekł, iż przykładowo pobyt za granicą w miejscu, w którym z uwagi na toczącą się wojnę wstrzymana zostaje komunikacja oraz możliwość korespondencji z krajem ojczystym, jest zdarzeniem mającym znamiona siły wyższej w rozumieniu art. 293 k.p.

Choroba nie stanowi siły wyższej powodującej wstrzymanie biegu przedawnienia

W sprawie, która stała się przedmiotem rozstrzygnięcia Sądu Najwyższego w postanowieniu z dnia 11 grudnia 2024 r., skarżąca pracownica była zatrudniona do końca marca 2012 r. Następnie powódka przebywała od dnia 30 marca do dnia 28 września 2012 r. na zwolnieniach lekarskich. Uważała, że czas choroby skutkował zawieszeniem biegu przedawnienia jej roszczeń względem pracodawcy i w efekcie wystąpiła z pozwem dopiero w czerwcu 2015 r. Sąd Najwyższy wskazał jednak - z powołaniem na swoje wcześniejsze orzecznictwo, iż choroba nie stanowi siły wyższej powodującej wstrzymanie biegu przedawnienia. W efekcie 3-letni termin przedawnienia minął w okolicznościach sprawy w marcu 2015 r., czyli przed złożeniem pozwu, które mogłoby skutkować przerwaniem przedawnienia, gdyby nastąpiło przed upływem przedawnienia. Sąd Najwyższy podkreślił, iż po upływie okresu objętego zwolnieniami lekarskimi nie wystąpiły żadne okoliczności obiektywne ani też podmiotowe, które miałyby uniemożliwić skarżącej wytoczenie powództwa.

Ważne

Roszczenia z tytułu wypadku przy pracy nie stanowią roszczeń stricte pracowniczych, dlatego przedawnienie takich roszczenia następuje na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego i do zawieszenia jego biegu należy również stosować Kodeks cywilny (art. 121 k.c.).

Przerwanie biegu terminu przedawnienia

Jako że zawieszenie biegu przedawnienia wszelkich roszczeń ze stosunku pracy wyczerpująco reguluje art. 293 Kodeksu pracy, to nie stosuje się do nich przepisów Kodeksu cywilnego. Tym samym - pomimo nowelizacji Kodeksu cywilnego obowiązującej od 30.06.2022 r. - w odniesieniu do roszczeń ze stosunku pracy złożenie wniosku o zawezwanie do próby ugodowej nadal powoduje przerwanie (a nie wyłącznie zawieszenie) biegu przedawnienia.

Przerwanie biegu przedawnienia wywołuje bowiem o wiele bardziej doniosły skutek w stosunku od jego zawieszenia, bowiem po każdym przerwaniu przedawnienie biegnie od początku na nowo. Innymi słowy od każdego przerwania do przedawnienia roszczenia konieczny jest upływ pełnego okresu przedawnienia danego roszczenia.

Zgodnie z Kodeksem pracy bieg przedawnienia przerywa się:
- przez każdą czynność przed właściwym organem* powołanym do rozstrzygania sporów lub egzekwowania roszczeń przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia,
- przez uznanie roszczenia w dowolnej formie.

* Właściwym organem może być nie tylko sąd pracy lub komisja pojednawcza, ale także sąd karny (w przypadku powództwa cywilnego połączonego ze sprawą karną) czy też sędzia komisarz w postępowaniu upadłościowym, którym objęty jest pracodawca.

Jeśli pod koniec terminu przedawnienia uprawniony doznaje przeszkód, które utrudniają mu złożenie pozwu, a jednocześnie nie są one na tyle doniosłe, aby zostały uznane za siłę wyższą, warto rozważyć udzielenie innej osobie pełnomocnictwa do wytoczenia powództwa.

Źródło: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 grudnia 2024 r., III PSK 110/24.
Podstawa prawna: art. 291-295 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.

oprac. Paweł Huczko

infor.pl

Trzeba było na to czekać kilkanaście lat. Rodzice wcześniaków wreszcie zyskają prawo do urlopu macierzyńskiego, który pozwoli im na dłuższą opiekę nad przedwcześnie urodzonymi dziećmi i tymi, które urodziły się w terminie, ale wymagały dłuższej hospitalizacji. Nowe przepisy regulowane kodeksem pracy weszły w życie 19 marca. 

To było bolesne i niesprawiedliwe. Kiedy inni rodzice już po kilku dniach  zabierali do domu swoje dzieci, oni spędzali dni i tygodnie w szpitalu. Teraz, po kilkunastu latach,  rodzice wcześniaków i dzieci, które urodziły się w terminie, ale wymagały dłuższej hospitalizacji, doczekali się zmian regulowanych przepisami prawa. 19 marca weszły w życie nowy przepis w Kodeksie Pracy, który pozwala im na skorzystanie z uzupełniającego urlopu macierzyńskiego. W ten sposób zyskują dodatkowe dni na opiekę nad maluchami. Zależnie od sytuacji, blisko dwa  albo nieco ponad trzy miesiące. 

Uzupełniający urlop macierzyński. Kto dostanie 8 a kto15 tygodni?

W przypadku dzieci urodzonych przed końcem 28. tygodnia ciąży lub takich, które w dniu przyjścia na świat ważyły mniej niż tysiąc gramów, rodzice zyskują dodatkowy tydzień opieki, za każde siedem dni pobytu dziecka w szpitalu, maksymalnie do 15 tygodni.

Rodzice dzieci urodzonych przed końcem 36. tygodnia ciąży lub urodzonych o czasie, ale wymagających hospitalizacji, także zyskują dodatkowy tydzień opieki, za każde siedem dni pobytu dziecka w szpitalu, ale maksymalnie do ośmiu tygodni. W przypadku ciąży mnogiej, przy ustalaniu wymiaru uzupełniającego urlopu macierzyńskiego, uwzględniona zostanie waga noworodka o najniższej masie urodzeniowej oraz okres pobytu w szpitalu dziecka najdłużej hospitalizowanego. Urlop ma przysługiwać matkom lub ojcom, a także prawnym opiekunom, rodzicom zastępczym i adopcyjnym.

Kiedy prawo do uzupełniającego urlopu macierzyńskiego nie przysługuje 

Żeby pracownik mógł mieć prawo do uzupełniającego urlopu macierzyńskiego dziecko musi być hospitalizowane w okresie od 5 do 28 dnia po porodzie przynajmniej przez dwa kolejne dni. Jeżeli hospitalizacja nastąpi 29 dnia od porodu, a dziecko wyszło ze szpitala po trzech dniach od porodu, pracownik nie będzie miał prawa do uzupełniającego urlopu macierzyńskiego. 

Przy ustalaniu wymiaru uzupełniającego urlopu macierzyńskiego okresy pobytu dziecka w szpitalu do upływu 8 tygodnia lub 15 tygodnia po porodzie będą się sumowały, a niepełny tydzień zostanie zaokrąglony w górę do pełnego tygodnia. Regulacja ta uwzględnia przerwy pomiędzy kolejnymi hospitalizacjami dziecka.

Ile wyniesie zasiłek dla rodziców wcześniaków. Kiedy złożyć wniosek 

Żeby ubiegać się o uzupełniający urlop macierzyński, trzeba odpowiednio wcześniej złożyć wniosek i przekazać go pracodawcy w terminie nie krótszym niż 21 dni przed zakończeniem urlopu macierzyńskiego. Z kolei rodzice, którzy zostali uprawnieni do urlopu macierzyńskiego lub takiego, który odbywałby się na takich samych warunkach, muszą złożyć wniosek do ostatniego dnia korzystania z urlopu.

Miesięczny zasiłek dla rodziców wcześniaków będzie wynosił 100 proc. podstawy wymiaru zasiłku macierzyńskiego. Uzupełniający urlop macierzyński będzie udzielany jednorazowo. Nie będzie można go podzielić na części.

infor.pl