23 lutego obradowała Rada Dialogu Społecznego. Spotkanie poświęcone było trudnej sytuacji w polskim hutnictwie. – Nie spodziewam się realnej pomocy – kwituje gorzko Anastazja Karwat, szefowa Sekcji Hutnictwa OZZZPRC.

Jak podkreśla, branża zmaga się z problemami strukturalnymi, które wymagają rozwiązań systemowych na poziomie rządu oraz instytucji unijnych, a proces decyzyjny w tych obszarach postępuje niezwykle wolno.

Wciąż nierozwiązane pozostają kwestie wysokich cen energii, które istotnie wpływają na konkurencyjność branży, brakuje też ochrony rynku przed napływem taniej stali z importu oraz polityki dotyczącej obrotu złomem.

-Jedynym dotychczasowym pozytywnym efektem działań było przyspieszenie wypłat rekompensat dla przemysłu energochłonnego z tytułu wysokich cen energii i gazu. Od 1 stycznia 2026 roku wprowadzono zaliczkowy system wypłat dla podmiotów, które w poprzednim roku otrzymały wsparcie. Szereg innych tematów jest, niestety, nadal nierozwiązanych, choć mówimy o nich na różnych formach już od wielu, wielu lat – dodaje Anastazja Karwat.

Dwa głosowania

Podczas posiedzenia przeprowadzono głosowanie dotyczące Funduszu Pracy. Strona społeczna zaapelowała o pilne przekazanie środków należnych powiatowym urzędom pracy, wskazując na konieczność uruchomienia finansowania przez stronę rządową.

Drugie z głosowań dotyczyło projektu zmian w ustawie o działalności Państwowej Inspekcji Pracy. Związkowcy i przedstawiciele pracodawców wskazali, że projekt nie został dostatecznie skonsultowany i w obecnym kształcie zmierza w złym kierunku. -Wezwaliśmy polityków do ponownego przeanalizowania proponowanych rozwiązań i uwzględnienia szerszych konsultacji społecznych – tłumaczy przewodniczący OZZZPRC Krzysztof Kisielewski.

OZZZPRC

OZZZPRC finalizuje prace nad nową ekspertyzą dotyczącą szkodliwości pracy w ruchu ciągłym. Dokument, który przygotowują naukowcy ze stołecznej Uczelni Łazarskiego, ma być gotowy do 15 marca.

To pierwsze tak kompleksowe opracowanie od ponad dwóch dekad. Ostatnia ekspertyza powstała 23 lata temu. Potrzebujemy aktualnej wersji, która da nam argumenty w rozmowie z pracodawcami oraz decydentami – wyjaśnia Krzysztof Kisielewski, przewodniczący OZZZPRC.

Co już wiemy – i dlaczego to wciąż aktualne?

Eksperci nie mają wątpliwości: praca zmianowa ma negatywny wpływ na zatrudnionych w tym systemie. Problemy w życiu osobistym spowodowane niedostatecznie dużą ilością wspólnie spędzanego czasu, rozdrażnienie, zwiększona podatność na wypadki czy – mimo chronicznego zmęczenia – bezsenność, to tylko część długiej listy konsekwencji.

Pierwsza ekspertyza, zamówiona przez Zrzeszenie w 2003 roku, została opracowana przez naukowców z Uniwersytetu Jagiellońskiego, Centralnego Instytutu Ochrony Pracy oraz Instytutu Medycyny Pracy im. prof. J. Nofera. Autorzy podkreślali wówczas jednoznacznie, że skrócenie czasu pracy zatrudnionym w ruchu ciągłym jest zasadne i potrzebne.

„Praca zmianowa obejmująca porę nocną stawia duże wymagania organizmowi pracownika. Wynikają one z konieczności działania wbrew naturalnemu rytmowi zdolności do wysiłku i ciągłej adaptacji do zamiennych pór aktywności dyktowanych przez system zmianowy. Powoduje to stan stałej desynchronizacji wewnętrznej (rozprzężenie rytmów funkcji biologicznych), co niesie ze sobą konsekwencje w postaci zmniejszonej niezawodności, obniżonej jakości pracy, zwiększonej podatności na wypadki, większego kosztu fizjologicznego, zaburzenia procesów odnowy oraz zmęczenia chronicznego” – uzasadniali twórcy dokumentu.

Wnioski sprzed lat pozostają aktualne, a w realiach dzisiejszego przemysłu – energetycznego, hutniczego, chemicznego czy górniczego – nabierają dodatkowej wagi. Praca w ruchu ciągłym odbywa się najczęściej w środowisku obciążonym wieloma czynnikami szkodliwymi i niebezpiecznymi. To nie jest biuro z widokiem na park, tylko instalacje przemysłowe, wysokie temperatury, hałas i odpowiedzialność za bezpieczeństwo procesów technologicznych. Do obciążeń biologicznych dochodzą więc stres i presja organizacyjna.

Liczne badania dowodzą, że praca w systemie zmianowym – niezależnie od jej charakteru – generuje większe zmęczenie niż ta sama praca wykonywana wyłącznie w dzień. Gdy dodamy do tego czynniki społeczne: osłabienie więzi rodzinnych, trudności z uczestnictwem w życiu społecznym czy kulturalnym – staje się jasne, że czas pracy pracownika zmianowego powinien mieć mniejszy wymiar niż czas pracy pracownika dziennego.

„Takie rozwiązanie zostało zastosowane w wielu krajach europejskich. (…) Odpowiednio ukształtowany system zmianowy powinien nie tylko w jak najmniejszym stopniu ingerować w naturalną rytmikę organizmu pracownika, ale również zapewniać mu w ciągu zmian roboczych, dni, tygodni i lat odpowiedni pod względem ilościowym i jakościowym wypoczynek” – czytamy w poprzedniej ekspertyzie.

Co przyniesie nowe opracowanie?

Nowa ekspertyza ma wyjść poza diagnozę zdrowotną. Obejmie:

• analizę czynników społecznych i zdrowotnych,
• przegląd rozwiązań funkcjonujących w innych krajach,
• część prawną, która pozwoli przygotować konkretne inicjatywy legislacyjne.

Celem jest nie tylko opisanie problemu, lecz także wypracowanie argumentacji umożliwiającej realne dostosowanie systemu pracy do współczesnych oczekiwań i ograniczenie negatywnych skutków pracy w ruchu ciągłym.

Publikacja ekspertyzy wraz z działaniami promocyjnymi planowana jest jeszcze w tym półroczu. OZZZPRC zapowiada, że dokument stanie się podstawą do rozmów z pracodawcami i politykami – już nie na poziomie ogólnych deklaracji, lecz twardych danych i konkretnych propozycji zmian.

OZZZPRC

Specjalny dodatek do pensji otrzymują ci, którzy pracują w nocy. Kwota nie jest stała. Jej wysokość zależy między innymi od liczby godzin pracy w danym miesiącu. Lutowy bilans daje ich sto sześćdziesiąt. Ile dokładnie wyniesie maksymalny dodatek za nocną pracę w tym miesiącu?

Za pracę w nocy przysługuje specjalny dodatek do wynagrodzenia. Wedle ustawowych regulacji to czas między godziną dwudziestą pierwszą a siódmą. Żeby do dodatku zyskać prawo, trzeba spędzić co najmniej trzy godziny pracy w tym przedziale, w każdej dobie lub minimum 25 proc. jego czasu pracy w okresie rozliczeniowym powinno przypadać na porę nocną.

Tak się wylicza dodatek za pracę w nocy

Te ekstrapieniądze przysługują za każdą godzinę nocnej pracy. To 20 procent stawki godzinowej, która jest pochodną minimalnej pensji. Wysokość dodatku w poszczególnych miesiącach jest zróżnicowana, bo zależy od liczby przepracowanych godzin.

Aby obliczyć wysokość dodatku, należy obowiązujące minimalne wynagrodzenie za pracę podzielić przez liczbę godzin pracy przepracowanych w danym miesiącu - wyjaśnia serwis pulshr.pl. Otrzymaną godzinową stawkę dodatku należy pomnożyć przez liczbę godzin przepracowanych przez pracownika w nocy w danym miesiącu.

Od 2026 stawki za pracę nocną poszły w górę

Od tego roku stawki za pracę w nocy są większe, bo w górę poszło minimalne wynagrodzenie, które od pierwszego dnia stycznia wynosi 4806 zł brutto, czyli 3605,85 zł netto. Liczba godzin pracy w lutym to 160. Stawka wynosi 6,01 zł brutto za każdą z nich. Łatwo policzyć, że daje to dokładnie 961,60 zł brutto dodatku zł do pensji.

REKLAMA

A oto stawki dodatku za pracę w nocy na 2026 na każdy miesiąc

• Liczba godzin pracy w styczniu to 160 dodatek za godziny nocne - 6,01 zł brutto
• Liczba godzin pracy w lutym to także 160, dodatek za godziny nocne - 6,01 zł brutto
• Liczba godzin pracy w marcu to 176 dodatek za godziny nocne - 5,46 zł brutto
• Liczba godzin pracy w kwietniu to 168, dodatek za godziny nocne - 5,72 zł brutto
• Liczba godzin pracy w maju to 160, dodatek za godziny nocne – 6,01 zł brutto,
• Liczba godzin pracy w czerwcu to 168, dodatek za godziny nocne - 5,72zł brutto,
• Liczba godzin pracy w lipcu to 184, dodatek za godziny nocne - 5,22 zł brutto
• Liczba godzin pracy w sierpniu to 160, dodatek za godziny nocne – 6,01 zł brutto
• Liczba godzin pracy we wrześniu to 176, dodatek za godziny nocne -5,46 zł brutto
• Liczba godzin pracy w październiku to 176, dodatek za godziny nocne -5,46 zł brutto
• Liczba godzin pracy w listopadzie to 160, dodatek za godziny nocne - 6,01 zł brutto
• Liczba godzin pracy w grudniu to 160, dodatek za godziny nocne – 6,01zł brutto

Nie każdy może wykonywać pracę w godzinach nocnych

W porze nocnej nie mogą pracować wszyscy zatrudnieni. Zgodnie z ustawowymi regulacjami wyłączenia obejmują kobiety w ciąży, pracowników młodocianych, czyli osoby poniżej 18. roku życia, także pracowników opiekujących się dzieckiem do lat 8. Na tej liście są też osoby z niepełnosprawnością, chyba że lekarz przeprowadzający badania profilaktyczne wyrazi zgodę na taką pracę.

infor.pl