2025 to kolejny rok, w którym przedsiębiorcy planują restrukturyzacje i zwolnienia grupowe. W USA prawie połowa menedżerów zadeklarowała, że w ich firmach planowane są zwolnienia (Raport ResumeTemplates.com, Nearly half of companies anticipate layoffs in 2025, styczeń 2025). Sytuacja na polskim rynku potwierdza ten trend. W oparciu o badania ManpowerGroup (Barometr ManpowerGroup Perspektyw Zatrudnienia Q 2025, marzec 2025) zwolnienia planuje 19% pracodawców, a liczba rzeczywistych zwolnień ma być o 60% większa niż w roku ubiegłym. Firmy starają się obniżać koszty, wykorzystując nowe technologie i tnąc zatrudnienie. Pytanie: czy to jedyny sposób, aby zwiększyć produktywność? Koszty utrzymania wysoko wykwalifikowanego zespołu znacznie przewyższają wydatki kapitałowe. Zasadne staje się więc pytanie o rentowność zatrudnionych pracowników. Przydatnym wskaźnikiem do jej poznania jest RPE, czyli przychód na pracownika (RPE – ang. revenue per employee). To wskaźnik odzwierciedlający produktywność i efektywność pracowników, obliczany przez podzielenie całkowitego przychodu firmy przez liczbę zatrudnionych.

Dobrostan pracowników to klucz do wyników

Amerykańska lista Fortune 100 Best Companies to Work For — lista 100 Najlepszych Miejsc Pracy wyłoniona przez Great Place To Work na podstawie danych z ankiety pracowniczej — reprezentuje grupę firm o najwyższym poziomie zaufania pracowników w USA. Ten wysoki poziom zaufania skutkuje lepszymi wynikami biznesowymi w porównaniu z typowymi miejscami pracy na rynku amerykańskim. Instytut Great Place To Work zestawił przychody na pracownika w firmach z listy Najlepszych Miejsc Pracy z danymi zebranymi przez Aswatha Damodarana, profesora i badacza w Stern School of Business na Uniwersytecie Nowojorskim, w oparciu o analizę ponad 6 tysięcy firm w USA. Wynik? W 100 Best Companies średni RPE wynosi 883 928 USD. Jest to 8,5 razy więcej niż 104 030 USD, jakie uzyskały typowe firmy działające na rynku amerykańskim. Gdy spojrzymy tylko na wyniki spółek notowanych na giełdzie, to RPE firm z listy Najlepszych Miejsc Pracy jest aż 9,4 razy wyższy od średniej rynkowej. Niezależnie od branży, struktury czy rodzaju własności, miejsca pracy o wysokim poziomie zaufania mają znacznie wyższy wskaźnik RPE, co wskazuje na wyższy poziom produktywności pracowników.

Najważniejszy w tym wszystkim jest fakt, że Najlepsze Miejsca Pracy nie osiągają wysokich wskaźników RPE poprzez redukcję zatrudnienia czy wywieranie na pracowników presji, żeby pracowali więcej i szybciej. Dobrostan ludzi nie jest składany w ofierze na ołtarzu wyników. Wręcz przeciwnie.

„Wyróżnione firmy przewyższają swoich konkurentów pod względem wszystkich wskaźników powiązanych z doświadczeniem pracowników: od retencji i dobrego samopoczucia po innowacyjność i produktywność, a 90% osób w tych firmach opisuje swoje miejsce pracy jako takie, w którym doświadczają troski” – punktuje Michael C. Bush, dyrektor generalny Great Place To Work.

Kultura miejsca pracy

Chociaż na RPE mogą mieć wpływ czynniki zewnętrzne, od kosztów łańcucha dostaw po zmieniający się klimat gospodarczy, liderzy powinni traktować kulturę miejsca pracy jako kluczowy czynnik. Eksperci Great Place To Work, którzy analizowali i porównywali zebrane dane, podkreślają, że trudno jest stworzyć prosperującą organizację jedynie przez system odpowiednio dobranych zachęt, np. dodatkowych dni wolnych od pracy, darmowych posiłków czy atrakcyjnych smartwachy. Benefity pracownicze tworzą dobry klimat, ale kluczem jest tu nowoczesne zarządzanie, a dokładnie, właściwe przygotowanie liderów, bo to od nich zależy, jakie jest codzienne doświadczenie pracowników i jakie działania w związku z tym podejmują. Zaufanie między pracownikami i liderami to podstawa świetnego biznesu. Liderzy budują silne zaufanie poprzez konsekwentne manifestowanie wiarygodności, szacunku oraz uczciwości w oczach pracowników.

Świetne miejsca pracy powstają tam, gdzie liderzy potrafią słuchać ludzi i angażować ich w podejmowanie decyzji, usuwać bariery i dawać pracownikom bezpieczne pole do działania i wykazania się. „Pracując tu, zachowuję dobre samopoczucie psychiczne i emocjonalne” – tak twierdzi 81% pracowników ze 100 wyróżnionych firm. W typowych amerykańskich firmach ten odsetek wynosi zaledwie 57%. Tam, gdzie pracownicy nie obawiają się proponować nowych rozwiązań, a wręcz są zachęcani, aby testować nowe pomysły i podejmować ambitne zadania, innowacyjność rozwija się spontanicznie.

Współpraca i zdrowe, koleżeńskie relacje

84% pracowników firm z amerykańskiej listy Najlepszych Miejsc Pracy twierdzi, że mogą w pracy liczyć na współpracę z innymi. Dlaczego to takie ważne? Analiza 1,3 miliona ankiet pracowniczych wykazała, że w kooperatywnym środowisku pracy prawdopodobieństwo, że ludzie będą skłonni do dodatkowego wysiłku wzrasta ponad siedmiokrotnie. Dlatego najlepsi liderzy, rozumiejąc, że to dzięki swoim ludziom osiągają dobre wyniki, stawiają na współpracę i zdrowe, koleżeńskie relacje w zespole.

Pracownicy wyróżnionych firm nie tylko wkładają w pracę więcej wysiłku niż muszą, ale także potrafią szybko dostosować się do zmian. Dzieje się tak, ponieważ na bieżąco są informowani o tym, co ważnego dzieje się w firmie. Rozumieją swój wpływ na realizację strategii i wyniki firmy oraz czują się upoważnieni do wyrażania własnych opinii. Badania ankietowe są okazją do poznania głosu wszystkich pracowników, a ich analiza dostarcza cennych informacji o barierach, którymi trzeba się zająć. W ten sposób dzięki pomiarowi i poprawie doświadczeń pracowników organizacje obracają swoją kulturę w czynnik przewagi konkurencyjnej.

Dobrze to ilustruje przykład firmy Synchrony, w której na nowo zdefiniowano przywództwo i skupiono się na wzmocnieniu kultury współpracy. W ciągu ostatnich trzech lat wysiłki te doprowadziły do podwojenia ceny akcji Synchrony. Jednocześnie w rankingu 100 Najlepszych Miejsc Pracy firma skoczyła z 44. miejsca w 2020 roku na 2. miejsce w 2025 roku.

„Każdy lider może dziś stworzyć w firmie kulturę współpracy i zaufania, która napędza świetne wyniki biznesowe. Niezależnie od wielkości firmy, branży czy budżetu. Składowe takiej kultury są zawsze takie same i mają charakter uniwersalny. W epoce nieufności, obaw związanych ze sztuczną inteligencją, niepewności geopolitycznej i rekordowo niskiego poziomu zaangażowania tylko liderzy, którzy potrafią słuchać, rozumieć i współpracować z zespołem, mogą uczynić firmę dochodową, innowacyjną i odporną na zawirowania” – podsumowuje Michael C. Bush.

Tekst opracowany na podstawie artykułów:

• Trust fuels financial success at the Best Companies
• Why high-trust cultures excel on productivity metrics like Revenue Per Employee

Opracowanie: Zespół redakcyjny Zielonej Linii.

Źródło:

Great Place To Work Polska.

Specjalny dodatek do pensji otrzymują ci, którzy pracują w nocy. Kwota nie jest stała. Jej wysokość zależy między innymi od liczby godzin pracy w danym miesiącu. Lipcowy bilans daje ich 184. Ile dokładnie wyniesie maksymalny dodatek za nocną pracę w tym miesiącu?

Za pracę w nocy przysługuje specjalny dodatek do wynagrodzenia. Wedle ustawowych regulacji to czas między godziną dwudziestą pierwszą a siódmą. Żeby do dodatku zyskać prawo, trzeba spędzić co najmniej trzy godziny pracy w tym przedziale, w każdej dobie lub minimum 25 proc. jego czasu pracy w okresie rozliczeniowym powinno przypadać na porę nocną.

Dodatek za pracę w nocy. Jak się to liczy

Te ekstrapieniądze przysługują za każdą godzinę nocnej pracy. To 20 procent stawki godzinowej, która jest pochodną minimalnej pensji. Wysokość dodatku w poszczególnych miesiącach jest zróżnicowana, bo zależy od liczby przepracowanych godzin.

Aby obliczyć wysokość dodatku, należy obowiązujące minimalne wynagrodzenie za pracę podzielić przez liczbę godzin pracy przepracowanych w danym miesiącu - wyjaśnia serwis pulshr.pl. Otrzymaną godzinową stawkę dodatku należy pomnożyć przez liczbę godzin przepracowanych przez pracownika w nocy w danym miesiącu.

Ile wynosi stawka dodatku za pracę w nocy w lipcu?

W lipcu przypada 184 godziny pracy w porze nocnej. Stawka za godzinę to 5,07 zł brutto. Kwota dodatku wyniesie łącznie 932,88 złotych. Będzie jedna z najniższych w roku.

A oto stawki dodatku za pracę w nocy w 2025 roku?

• Liczba godzin pracy w styczniu to 168, dodatek za godziny nocne - 5,55 zł brutto
• Liczba godzin pracy w lutym to 160, dodatek za godziny nocne - 5,83 zł brutto
• Liczba godzin pracy w marcu to 168, dodatek za godziny nocne - 5,55 zł brutto
• Liczba godzin pracy w kwietniu to 168, dodatek za godziny nocne - 5,55 zł brutto
• Liczba godzin pracy w maju to 160, dodatek za godziny nocne - 5,83 zł brutto,
• Liczba godzin pracy w czerwcu to 160, dodatek za godziny nocne - 5,83 zł brutto,
• Liczba godzin pracy w lipcu to 184, dodatek za godziny nocne - 5,07 zł brutto
• Liczba godzin pracy w sierpniu to 160, dodatek za godziny nocne - 5,83 brutto
• Liczba godzin pracy we wrześniu to 176, dodatek za godziny nocne -5,30 brutto
• Liczba godzin pracy w październiku to 184, dodatek za godziny nocne -5,07 zł brutto
• Liczba godzin pracy w listopadzie to 144, dodatek za godziny nocne - 6,48 zł brutto
• Liczba godzin pracy w grudniu to 160, dodatek za godziny nocne - 5,83 zł brutto

infor.pl

W związku ze zmianą klimatu i wynikającymi z niej coraz częstszymi falami upałów, w czasie których temperatury niejednokrotnie przekraczają 30 st. C – MRPiPS zdecydowało się na dookreślenie w przepisach o BHP maksymalnych progów temperatury (wynikającej z warunków atmosferycznych), których przekroczenie skutkować będzie zakazem wykonywania pracy przez pracowników. Projekt resortu pracy nie obejmuje jednak, na tych samych zasadach, wszystkich pracowników – ochroną przed pracą w upalnych warunkach, nie zostaną objęci m.in. pracownicy gastronomii, hoteli czy opiekunowie małych dzieci. Pracodawcę łamiącego nowe zakazy – czekać będą natomiast surowe konsekwencje.

RCB ostrzega – pozostań bezpieczny podczas upałów

30 czerwca br. RCB wydało komunikat, w którym ostrzegało Polaków przed nadchodzącą falą upałów:

– „Wg prognoz pogody, przed nami upalne dni. Wraz ze wzrostem temperatury rośnie ryzyko odwodnienia i przegrzania organizmu. Wysokie temperatury są niezwykle niebezpieczne dla osób starszych i dzieci, jednak wszyscy powinniśmy pamiętać o zasadach bezpieczeństwa podczas upału.” – czytamy w komunikacie.

Prognozy RCB odnośnie nadchodzących wysokich temperatur się potwierdziły – w tygodniu, który rozpoczął się 30 czerwca br., temperatury (choćby w stolicy Polski), w najcieplejszym momencie dnia, znacznie przekraczały 30 st. C. RCB podkreśla, że przy takich poziomach temperatur – znacząco wzrasta ryzyko odwodnienia oraz przegrzania organizmu. Upał może doprowadzić do wystąpienia udaru słonecznego lub cieplnego, który jest stanem zagrażającym zdrowiu, a nawet życiu. Upał oddziałuje także na układ nerwowy, wpływając na poziom koncentracji (musimy o tym pamiętać zwłaszcza np. prowadząc samochód).

„Wysokie temperatury są bardzo niebezpieczne dla seniorów – osoby starsze zwykle przyjmują większe ilości leków. Podczas upałów, gdy organizm się odwadnia, ich stężenie w organizmie może się zwiększyć nawet do zagrażającego życiu. W związku z tym, powinny one bardzo uważnie monitorować swoje samopoczucie, a przede wszystkim stosować się do zaleceń związanych z postępowaniem podczas upałów.

Podobnie dzieci są niezwykle wrażliwe na upał, ze względu na to, że ich organizm ma mniej rozwinięty mechanizm termoregulacji. Pod żadnym pozorem nie wolno zostawiać ich oraz zwierząt w zaparkowanym pojedzie. Temperatura w nagrzanym samochodzie może dochodzi do 50-60 st. C.”

Aby bezpiecznie przetrwać upał, należy m.in.:

• w ciągu dnia zamknąć w domu okna i żaluzje, aby ograniczyć napływ gorącego powietrza do pomieszczenia,
• nosić lekką i przewiewną odzież z tkanin naturalnych, w jasnych kolorach (wspomoże to właściwą termoregulację organizmu),
• nawadniać organizm – pić dużo wody, najlepiej niegazowanej, unikać natomiast alkoholu – sprzyja odwodnieniu,
• unikać pokarmów z surowych jajek, wysokie temperatury sprzyjają rozwojowi bakterii salmonelli, a także często i dokładnie myć ręce,
• jeść lekkie posiłki, bazujące na owocach i warzywach, które dostarczają organizmowi niezbędnych składników mineralnych i witamin. Unikać natomiast tłustych, smażonych i wysokokalorycznych dań, które dodatkowo obciążają i tak zmęczony upałem organizm,
• ograniczyć przebywanie na słońcu,
• unikać forsownego wysiłku fizycznego w najgorętszej porze dnia.

Z całą pewnością, najłatwiej jest przeczekać upał w najbezpieczniejszych warunkach, czyli – we własnym domu (o ile oczywiście stan zdrowia lub występujące, w związku z wysokimi temperaturami, objawy, które mogą wskazywać na odwodnienie lub udar cieplny – nie wymagają interwencji lekarza). Jak jednak, z wysokimi temperaturami, poradzić sobie w pracy i co na ten mówią obecnie obowiązujące przepisy?

Maksymalna temperatura w pracy – co na ten temat mówią obecnie obowiązujące przepisy BHP?

Obecnie obowiązujące przepisy z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, które wynikają z rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26.09.1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy – wskazują minimalną temperaturę w miejscu pracy, nie określają natomiast temperatury maksymalnej, co – bez wątpienia (i potwierdza to również MRPiPS), jest ich istotnym mankamentem.

Zgodnie z par. 30 ww. rozporządzenia – w pomieszczeniach pracy należy zapewnić temperaturę odpowiednią do rodzaju wykonywanej pracy (metod pracy i wysiłku fizycznego niezbędnego do jej wykonania), nie niższą niż 14 st. C, chyba że względy technologiczne na to nie pozwalają. W pomieszczeniach pracy, w których jest wykonywana lekka praca fizyczna i w pomieszczeniach biurowych – temperatura nie może natomiast być niższa niż 18 st. C.

W kontekście wysokich temperatur w miejscu pracy – przepisy prawa pracy regulują jedynie środki ochrony pracownika pracującego w warunkach szkodliwych mikroklimatu gorącego i dotyczy pracy w wysokiej temperaturze spowodowanej czynnikami technologicznymi, a nie warunkami atmosferycznymi. Tym samym – rozwiązania te, nie obejmują ogółu pracowników, a jedynie niewielki odsetek wszystkich zatrudnionych. Wprost do warunków atmosferycznych można natomiast odnieść wyłącznie dwa przepisy:

• par. 4 ust. 1 pkt 3 i 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28.05.1996 r. w sprawie profilaktycznych posiłków i napojów, z którego wynika obowiązek zapewnienia pracownikom, przez pracodawcę, napojów – przy pracach na otwartej przestrzeni przy temperaturze otoczenia poniżej 10 st. C lub powyżej 25 st. C oraz na stanowiskach pracy, na których temperatura spowodowana warunkami atmosferycznymi przekracza 28 st. C, jak również
• par. 29 ust. 3 ww. rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP, z którego wynika obowiązek zapewnienia pracownikom, przez pracodawcę, wyposażenia okien i świetlików w odpowiednie urządzenia eliminujące nadmierne operowanie promieni słonecznych padających na stanowiska pracy.

Poza ww. regulacjami – zgodnie z aktualnie obowiązującymi przepisami – powstrzymanie się od wykonywania pracy przez pracownika, w związku ze zbyt wysokimi temperaturami spowodowanymi warunkami atmosferycznymi – można by uznać za możliwe na podstawie art. 210 par. 1 kodeksu pracy, który stanowi, iż – w razie, gdy warunki pracy nie odpowiadają przepisom bezpieczeństwa i higieny pracy i stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia pracownika albo gdy wykonywana przez niego praca grozi takim niebezpieczeństwem innym osobom – pracownik ma prawo powstrzymać się od wykonywania pracy, zawiadamiając o tym niezwłocznie przełożonego. Z uwagi jednak na brak uregulowania maksymalnych dopuszczalnych temperatur (spowodowanych warunkami atmosferycznymi) w miejscu pracy w rozporządzeniu dot. BHP – choć bez wątpienia, praca w takich (skrajnych) warunkach może stwarzać bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia pracownika – powstrzymanie się od wykonywania pracy przez pracownika, w wysokiej temperaturze, na podstawie ww. przepisu art. 210 par. 1 kodeksu pracy – jest niemożliwe, ponieważ nie jest spełniona pierwsza z wymienionych w nim przesłanek – warunki pracy (w wysokich temperaturach) nie są niezgodne z przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy.

Zmiana klimatu i występujące coraz częściej fale upałów – wymuszają na ustawodawcy zmianę przepisów BHP

Z uwagi na obserwowaną w ostatnich latach zmianę klimatu i wynikające z tego faktu coraz częściej występujące wysokie temperatury – w ocenie MRPiPS – konieczna jest zmiana przepisów z zakresu BHP, poprzez dookreślenie maksymalnych temperatur, w jakich dozwolona jest praca w upalne dni. Stało się to przedmiotem projektu rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zmieniającego rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (nr w wykazie prac legislacyjnych MRPiPS: 36), a konkretnie – ostatniej wersji tego projektu (z 30 czerwca 2025 r.). Jak czytamy w jego uzasadnieniu: „praca w upalne dni jest dużym wyzwaniem dla ogółu pracowników. Upał może mieć dla nich negatywne konsekwencje zdrowotne, takie jak omdlenia, udary, odwodnienie, nasilenie problemów układu sercowo-naczyniowego czy chorób nerek. Podczas upałów pracownicy czują się gorzej, mogą mieć problemy z koncentracją, a w konsekwencji może dojść do błędów przy wykonywaniu pracy i wypadków przy pracy. Praca w ekstremalnie wysokiej temperaturze może być także zagrożeniem dla zdrowia, a nawet życia pracowników. Warto podkreślić, iż powyższe powoduje także negatywne konsekwencje dla pracodawców, którzy nie zapewniając pracownikom właściwej dla ich rodzaju pracy temperatury w miejscu pracy, nie mogą w rezultacie liczyć na efektywne oraz terminowe wykonanie przez nich pracy podczas upału.”

Z powyższych względów – „w celu zapewnienia większej ochrony pracowników przed działaniem czynników atmosferycznych, a także zmniejszenia liczby ewentualnych wypadków przy pracy oraz zwiększenia przejrzystości regulacji w tej materii, niezbędne stało się przeprowadzenie odpowiednich zmian legislacyjnych mających na celu dostosowanie obowiązujących przepisów prawnych do zaistniałych zmian klimatycznych”.

Zgodnie z projektem – MRPiPS proponuje, aby do obowiązującego rozporządzenia o BHP, dodać par. 30a, obejmujący następujące zmiany:

1. Zapewnienie przez pracodawcę w pomieszczeniach pracy temperatury nie wyższej niż 35 st. C, chyba że względy technologiczne na to nie pozwalają.
2. Zapewnienie przez pracodawcę, aby prace na otwartej przestrzeni, związane z wysiłkiem fizycznym, powodującym w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny organizmu powyżej 1500 kcal u mężczyzn i 1000 kcal u kobiet, wykonywane były przy temperaturze nie wyższej niż 32 st. C, chyba że względy technologiczne na to nie pozwalają.
3. Zobowiązanie pracodawcy do podjęcia działań w przypadku, gdy temperatura w pomieszczeniu pracy, z uwagi na warunki atmosferyczne, przekroczy 28 st. C, a przy pracach związanych z wysiłkiem fizycznym, powodującym w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny organizmu powyżej 1500 kcal u mężczyzn i 1000 kcal u kobiet – 25 st. C, tj.:
   1. zapewnienia odpowiednich rozwiązań technicznych obniżających tę temperaturę (chyba że względy technologiczne na to nie pozwalają), które polegać mogą m.in. na zapewnieniu w miejscu pracy:
      1. wentylacji naturalnej, mechanicznej, indywidualnej (na stanowisku pracy),
      2. klimatyzacji,
      3. rolet okiennych, zewnętrznych żaluzji przeciwsłonecznych,
      4. systemów ochrony przeciwsłonecznej,
      5. odblaskowych lub pochłaniających ciepło osłon lub barier,
      6. nieodblaskowych/matowych powierzchni w celu uniknięcia odbicia promieni UV na stanowisku pracy,
      7. umieszczaniu stanowisk pracy z dala od bezpośredniego światła słonecznego i/lub
      8. na korzystaniu z urządzeń lub innego sprzętu w celu ograniczenia pracy fizycznej (np. z wózków widłowych);
   2. jeżeli obniżenie temperatury nie jest możliwe – zastosowania odpowiednich rozwiązań organizacyjnych minimalizujących wpływ temperatury na zdrowie pracowników – uzależnionych od warunków i specyfiki pracy, które mogą polegać m.in. na:
      1. stosowaniu dodatkowych przerw w pracy (art. 145 par. 1 kodeksu pracy),
      2. wprowadzeniu pracy zmianowej (art. 146 kodeksu pracy),
      3. zapewnieniu pracownikom odpoczynku w klimatyzowanym pomieszczeniu czy
      4. zapewnieniu pracowniom odpoczynku w zacienionym miejscu.
4. Zobowiązanie pracodawcy do podjęcia odpowiednich rozwiązań organizacyjnych w przypadku pracy na otwartej przestrzeni przy temperaturze powyżej 25 st. C.
5. Zobowiązanie pracodawcy do podjęcia konsultacji stosowanych rozwiązań organizacyjnych z pracownikami oraz po zasięgnięciu opinii lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikami.

Ważne

W przypadku, gdy, z powodu warunków atmosferycznych, zostaną przekroczone progi temperaturowe określone w pkt 1 i 2 powyżej (tj. odpowiednio 35 st. C w pomieszczeniach i 32 st. C na otwartej przestrzeni) – pracodawca zobowiązany jest wstrzymać wykonywanie pracy przez pracowników (poza ściśle określonymi wyjątkami). Jeżeli progi te będą przekroczone przez cały dzień pracy – pracodawcy nie pozostaje wówczas nic innego, jak zwolnić pracowników do domów. Jeżeli jednak ww. progi temperaturowe przekroczone są tylko przez określony czas (np. 2 godziny w ciągu dnia pracy) – wówczas obowiązek pracodawcy wstrzymania prac z powodu ww. przekroczeń – dotyczy tylko tego czasu w którym występują przekroczenia (tych 2 godzin), a nie całego dnia pracy.

Progi maksymalnej temperatury, powyżej której wykonywanie pracy miałoby być zakazane – zostały określone przez MRPiPS na podstawie przeprowadzonych przez Centralny Instytut Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawczy (CIOP-PIB) symulacji komputerowych temperatury, przy której praca może stanowić, dla przeciętnego pracownika, nadmierne obciążenie cieplne. Takie same progowe wartości wynikają również z opracowania Instytutu Medycyny Pracy im. prof. J. Nofera w Łodzi.

Wprowadzenie powyższych zmian w rozporządzeniu o BHP – jak argumentuje MRPiPS – ma pozwolić na wykonywanie przez pracowników bezpiecznej pracy, a także jest ważne z punktu widzenia dbałości o zdrowie i bezpieczeństwo pracowników w miejscu pracy w sytuacji, gdy temperatura osiągnie określone powyżej wartości.

Nie wszyscy pracownicy będą jednak chronieni przed pracą w wysokich temperaturach – MRPiPS przewidziało bowiem wyjątki

Należy również podkreślić, że progi temperaturowe, powyżej których – zgodnie z projektem rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zmieniającego rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy – prace w pomieszczeniach oraz na otwartej przestrzeni, powinny zostać wstrzymane przez pracodawcę, nie dotyczą jednak następujących rodzajów prac:

• w razie konieczności prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, ochrony mienia lub środowiska albo usunięcia awarii (art. 151¹⁰ pkt 1 kodeksu pracy),
• w ruchu ciągłym (art. 151¹⁰ pkt 2 Kodeksu pracy),
• w transporcie i w komunikacji (art. 151¹⁰ pkt 5 kodeksu pracy),
• w zakładowych strażach pożarnych i w zakładowych służbach ratowniczych (art. 151¹⁰ pkt 6 kodeksu pracy),
• przy pilnowaniu mienia lub ochronie osób (art. 151¹⁰ pkt 7 kodeksu pracy),
• w rolnictwie i hodowli (art. 151¹⁰ pkt 8 kodeksu pracy);
• w gastronomii (art. 151¹⁰ pkt 9 lit. c kodeksu pracy),
• w zakładach hotelarskich (art. 151¹⁰ pkt 9 lit. d kodeksu pracy),
• w jednostkach gospodarki komunalnej (art. 151¹⁰ pkt 9 lit. e kodeksu pracy),
• w zakładach opieki zdrowotnej i innych placówkach służby zdrowia przeznaczonych dla osób, których stan zdrowia wymaga całodobowych lub całodziennych świadczeń zdrowotnych (art. 151¹⁰ pkt 9 lit. f kodeksu pracy),
• w jednostkach organizacyjnych pomocy społecznej oraz jednostkach organizacyjnych wspierania rodziny i systemu pieczy zastępczej zapewniających całodobową opiekę (art. 151¹⁰ pkt 9 lit. g kodeksu pracy),
• w zakładach prowadzących działalność w zakresie kultury, oświaty, turystyki i wypoczynku (art. 151¹⁰ pkt 9 lit. h kodeksu pracy),
• w instytucjach opieki nad dziećmi do lat 3 (żłobki, klub dziecięcy, dzienny opiekun),
• służby funkcjonariuszy i żołnierzy.

Maksymalna temperatura w miejscu pracy – kiedy nowe przepisy mają wejść w życie?

Zgodnie z par. 2 projektowanego rozporządzenia – nowe przepisy, wprowadzające maksymalne progi temperaturowe (spowodowane warunkami atmosferycznymi), powyżej których – wykonywanie pracy (odpowiednio w pomieszczeniach, jak i na otwartej przestrzeni) – będzie zakazane – mają wejść w życie z dniem 1 stycznia 2027 r. Na dzień dzisiejszy – zakończył się etap opiniowania projektu, jego uzgodnień i konsultacji publicznych, w wyniku których powstała jego kolejna wersja (z 30 czerwca br.), uwzględniająca opisane powyżej zmiany.

Po zmianach – za zmuszanie pracowników do pracy w upały, pracodawcy grozić będzie kara nawet 3 lat pozbawienia wolności

Jeżeli projektowane przez MRPiPS rozporządzenie zostanie przyjęte, a wynikające z niego zmiany wejdą w życie – latem 2027 r. – za zmuszanie pracowników do pracy w temperaturach, które z uwagi na warunki atmosferyczne, przekraczać będą progi:

• 35 st. C – w przypadku pracy w pomieszczeniach i odpowiednio
• 32 st. C – w przypadku pracy na otwartej przestrzeni, przy pracach związanych z wysiłkiem fizycznym, powodującym w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny organizmu powyżej 1500 kcal u mężczyzn i odpowiednio – 1000 kcal u kobiet,

pracodawcy grozić będzie odpowiedzialność karna (przewidziana w art. 220 kodeksu karnego) i kara do 3 lat pozbawienia wolności – za niedopełnienie obowiązków wynikających z przepisów BHP, przez które naraża pracowników na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu (gdyż takim niewątpliwie jest – zmuszanie pracowników do pracy w ekstremalnie wysokich temperaturach).

Z art. 283 kodeksu pracy wynika natomiast ponadto, iż – pracodawca, który nie przestrzega przepisów lub zasad BHP, podlega karze grzywny od 1000 zł do nawet 30 000 zł.

Podstawa prawna:

• Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26.09.1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (t.j. Dz. U. z 2003 r., nr 169, poz. 1650 z późn. zm.)
• Projekt rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zmieniające rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (nr w wykazie prac legislacyjnych MRPiPS: 36)
• Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28.05.1996 r. w sprawie profilaktycznych posiłków i napojów (Dz.U. z 1996 r., nr 60, poz. 279 z późn. zm.)
• Ustawa z dnia 26.06.1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 277)
• Ustawa z dnia 6.06.1997 r. – Kodeks karny (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 383)

infor.pl