Wielu Polaków nie ma świadomości, że cały czas istnieje w Polsce możliwość bezpłatnego leczenia zębów. W ramach ubezpieczenia zdrowotnego z refundacją NFZ. Niestety nie każdy dentysta ma podpisaną umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia, bo tylko w takim gabinecie można skorzystać z darmowego leczenia. Ministerstwo Zdrowia chce zwiększyć zakres gwarantowanych świadczeń stomatologicznych. Właśnie ukazał się projekt rozporządzenia w tej sprawie.

Leczenie zębów. Jakie świadczenia stomatologiczne refunduje NFZ?

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia stomatologicznego (tekst jednolity: Dz.U. z 2021 r., poz. 2148; ostatnia zmiana: Dz.U. z 2022 r., poz. 1912) określa świadczenia stomatologiczne, z których mogą skorzystać osoby ubezpieczone w Narodowym Funduszu Zdrowia. W tym rozporządzeniu i załącznikach do niego są dokładnie określone wykazy oraz warunki realizacji świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia stomatologicznego, które refunduje NFZ. 

Są to:

Świadczenia ogólnostomatologiczne - załącznik nr 1 do rozporządzenia.

Wśród tych świadczeń znajdują się m.in.:
- Badanie lekarskie stomatologiczne, które obejmuje również instruktaż higieny jamy ustnej - 1 raz w roku kalendarzowym;

- Badanie lekarskie kontrolne - 3 razy w roku kalendarzowym, a w przypadku kobiet w ciąży i w okresie połogu nie częściej niż 1 raz na kwartał;

- Znieczulenie miejscowe powierzchniowe;

- Leczenie próchnicy powierzchniowej (z użyciem kompozytowych, chemoutwardzalnych plomb - nie ma już wypełnień z toksycznego amalgamatu);

- Leczenie endodontyczne (tzw. kanałowe) zęba z wypełnieniem 1 kanału ze zgorzelą miazgi - świadczenie to u dzieci i młodzieży do ukończenia 18. roku życia oraz kobiet w ciąży i w okresie połogu jest udzielane w całym uzębieniu. A u osób powyżej 18. roku życia jest udzielane z wyłączeniem zębów przedtrzonowych i trzonowych. Świadczenie nie obejmuje opracowania i odbudowy ubytku korony zęba.

- Leczenie endodontyczne (tzw. kanałowe) z wypełnieniem 2 kanałów - Świadczenie nie obejmuje opracowania i odbudowy ubytku korony zęba. Świadczenie jest udzielane dzieciom i młodzieży do ukończenia 18. roku życia oraz kobietom w ciąży i w okresie połogu.

- Leczenie endodontyczne (kanałowe) z wypełnieniem 3 kanałów - nie obejmuje opracowania i odbudowy ubytku korony zęba. Świadczenie to jest udzielane dzieciom i młodzieży do ukończenia 18. roku życia oraz kobietom w ciąży i w okresie połogu.

- Usunięcie zęba jednokorzeniowego i wielokorzeniowego (także chirurgicznie) - ale bez znieczulenia;

- Usunięcie złogów nazębnych (tzw. kamienia) z 1/2 łuku zębowego - 1 raz w roku kalendarzowym w obrębie całego uzębienia.

- Usunięcie złogów nazębnych ze wszystkich zębów - to świadczenie jest udzielane kobietom w ciąży i w okresie połogu, nie częściej niż 1 raz na 6 miesięcy, w obrębie całego uzębienia.

- Uzupełnienie braków zębowych za pomocą protezy częściowej włącznie z prostymi doginanymi klamrami - świadczenie to obejmuje uzupełnienie za pomocą ruchomej protezy akrylowej częściowej z zastosowaniem elementów doginanych utrzymujących lub podpierających w liczbie według wskazań indywidualnych 1 raz na 5 lat (ograniczenie nie dotyczy osób po operacyjnym usunięciu nowotworów w obrębie twarzoczaszki).

- Naprawa protezy - 1 raz na 2 lata;

- Wizyta adaptacyjna – dotyczy pierwszych wizyt małych dzieci (do ukończenia 6. roku życia).

- Zabezpieczenie profilaktyczne bruzd lakiem szczelinowym – za każdy ząb - świadczenie to dotyczy bruzd pierwszych trzonowców stałych i jest udzielane 1 raz do ukończenia 8. roku życia oraz bruzd drugich trzonowców stałych i jest udzielane 1 raz do ukończenia 14. roku życia.

- Lakierowanie zębów 1/4 łuku zębowego - świadczenie to dotyczy wszystkich zębów stałych i jest udzielane nie częściej niż 1 raz na kwartał – za każdą 1/4 łuku zębowego. Świadczenie jest udzielane dzieciom i młodzieży do ukończenia 18. roku życia.

WAŻNE

Gdy korzystamy z usług dentysty, który ma umowę z NFZ i decydujemy się na opisywane tu świadczenia refundowane, to nie ma możliwości dopłacania do standardu wyższego niż oferuje NFZ. Czyli np. nie można dopłacić za znieczulenie przy wyrywaniu zęba. Zatem trzeba albo wybrać standard oferowany przez NFZ albo z niego zrezygnować przy danym świadczeniu.

Świadczenia ogólnostomatologiczne dla dzieci i młodzieży do ukończenia 18. roku życia - załącznik nr 2 do rozporządzenia.

Są to m.in.:
- zabezpieczenie lakiem szczelinowym bruzd zębów szóstych (raz do ukończenia 8 roku życia);
- lakierowanie wszystkich zębów stałych;
- impregnacja zębiny zębów mlecznych;
- leczenie próchnicy zębów mlecznych i stałych;
- kosmetyczne pokrycie niedorozwoju szkliwa w zębach stałych;
- leczenie chorób przyzębia;
- leczenie ortodontyczne do ukończenia 12 roku życia;
- wypełnienia kompozytowe światłoutwardzalne w zakresie zębów siecznych i kłów w szczęce i żuchwie.

Świadczenia ogólnostomatologiczne dla dzieci i młodzieży do ukończenia 18. roku życia udzielane w dentobusie – załącznik nr 2a do rozporządzenia.

Świadczenia ogólnostomatologiczne dla dzieci i młodzieży do ukończenia 18. roku życia udzielane w gabinecie dentystycznym zlokalizowanym w szkole – załącznik nr 2b do rozporządzenia.

Świadczenia ogólnostomatologiczne udzielane w znieczuleniu ogólnym – załącznik nr 3 do rozporządzenia.

Świadczenia stomatologiczne dla świadczeniobiorców z grupy wysokiego ryzyka chorób zakaźnych, w tym chorych na AIDS – załącznik nr 4 do rozporządzenia.

Świadczenia chirurgii stomatologicznej i periodontologii – załącznik nr 5 do rozporządzenia.

Świadczenia ortodoncji dla dzieci i młodzieży – załącznik nr 6 do rozporządzenia.

Świadczenia protetyki stomatologicznej – załącznik nr 7 do rozporządzenia.

Świadczenia protetyki stomatologicznej dla świadczeniobiorców po chirurgicznym leczeniu nowotworów w obrębie twarzoczaszki – załącznik nr 8 do rozporządzenia.

Świadczenia stomatologicznej pomocy doraźnej – załącznik nr 9 do rozporządzenia.

Profilaktyczne świadczenia stomatologiczne dla dzieci i młodzieży do ukończenia 19. roku życia – załącznik nr 10 do rozporządzenia.

Profilaktyczne świadczenia stomatologiczne dla dzieci i młodzieży do ukończenia 19. roku życia udzielane w dentobusie – załącznik nr 10a do rozporządzenia.

Profilaktyczne świadczenia stomatologiczne dla dzieci i młodzieży do ukończenia 19. roku życia udzielanych w gabinecie dentystycznym zlokalizowanym w szkole – załącznik nr 10b do rozporządzenia.

Świadczenia usunięcia wypełnienia amalgamatowego – załącznik nr 10c do rozporządzenia.

Wykaz materiałów stomatologicznych stosowanych przy udzielaniu świadczeń gwarantowanych określa załącznik nr 11 do rozporządzenia.

WAŻNE

Ministerstwo Zdrowia wskazuje, że w zakresie tych świadczeń gwarantowanych lekarz dentysta, który ma podpisaną umowę z NFZ ma także obowiązek zapewnić bezpłatne badania diagnostyczne, leki i wyroby medyczne oraz środki pomocnicze.
Ponadto Ministerstwo Zdrowia zaznacza, że jeżeli pacjent zgłosi się do dentysty z bólem, powinien otrzymać pomoc tego samego dnia.

Dłuższa lista świadczeń stomatologicznych refundowanych przez NFZ jeszcze w 2024 roku?

W dniu 27 marca 2024 r. Ministerstwo Zdrowia opublikowało projekt rozporządzenia zmieniającego ww. rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia stomatologicznego. To nowe rozporządzenie ma wydłużyć listę świadczeń gwarantowanych z zakresu diagnostyki, protetyki stomatologicznej, stomatologii dziecięcej oraz świadczeń profilaktycznych dla dzieci i młodzieży w celu:

1. możliwości stosowania diagnostyki pantomograficznej u osób dorosłych w przypadku leczenia endodontycznego albo w przypadku świadczeniobiorców rozpoczynających leczenie protetyczne;
2. powstrzymania niekontrolowanego zaniku kości wyrostka zębodołowego oraz zmniejszającej się retencji protezy całkowitej (szczególnie w żuchwie) udostępnia się świadczeniobiorcom posiadającym celowo pozostawione i odpowiednio zabezpieczone korzenie zębów protezę całkowitą górną/dolną o charakterze overdenture opartą na zabezpieczonych korzeniach;
3. wykonania procedur stomatologicznych w znieczuleniu ogólnym, których wykonanie w sposób tradycyjny, tj. z zastosowaniem metod behawioralnych lub uspokojenia farmakologicznego (ze względu na brak współpracy) nie jest możliwe oraz u pacjentów, u których występują alergie na środki znieczulenia miejscowego;
4. uzupełnienia niewystarczającej profilaktyki fluorkowej w pierwszych sześciu latach życia dziecka wprowadza się lakierowanie ¼ łuku zębowego, ze względu na znaczenie świadczeń profilaktycznych dla stanu zdrowia zębów, jak również wagę wcześnie podejmowanych interwencji w celu zapobieżenia rozwoju próchnicy;
5. zaspokojenia zapotrzebowania na świadczenia profilaktyczne dzieci w 3 r.ż., biorąc pod uwagę fakt, że w trzecim roku życia kończy się wyrzynanie zębów mlecznych, których podatność na próchnicę i ryzyko pulpoptii jest bardzo wysoka ze względu na niedojrzałość, tj. niski stopień zmineralizowania szkliwa i zębiny; 
6. kształtowania postaw stomatologicznych – wprowadza się wizytę adaptacyjną dziecka w 3. roku życia. Wizyta jest niezbędna, jako że kształtowanie postaw jest procesem, a nie jednorazowym działaniem. Równocześnie, powyższy etap rozwoju psychospołecznego dziecka jest odpowiednim dla wprowadzenia metod behawioralnych kształtujących jego postawę stomatologiczną;
7. zabezpieczenia przed rozwojem próchnicy w otaczających ubytki bruzdach poprzez uszczelnienie zdrowych bruzd materiałem typu flow. Udzielenie powyższego świadczenia poprzedza udzielenie świadczenia polegające na punktowym opracowaniu zmienionej tkanki i wypełnieniu ubytków próchnicowych na powierzchni żującej zęba;
8. udostępnienia stomatologom udzielającym świadczeń z zakresu traumatologii dziecięcej świadczenia spełniających kryteria prawidłowego unieruchomienia, które powinno być pasywne i elastyczne (niesztywne), nie zakłócać okluzji, nie utrudniać wykonywania zabiegów higienicznych i leczniczych oraz nie uszkadzać dodatkowo tkanek przyzębia. Powinno stabilizować ząb/zęby w odpowiedniej pozycji i pozwalać na ich fizjologiczną ruchomość aby wspomóc gojenie przyzębia. Równocześnie, prawidłowe unieruchomienie zmniejsza także ryzyko powikłań.

Prezes Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji wydał już pozytywne rekomendacje dla następujących świadczeń:

1. rentgenodiagnostyka – zdjęcie pantomograficzne z opisem raz na dwa lata w przypadku leczenia endodontycznego oraz raz na pięć lat w przypadku świadczeniobiorców rozpoczynających leczenie protetyczne;
2. świadczenia ogólnostomatologiczne wykonywane w znieczuleniu ogólnym;
3. profilaktyczne zabezpieczenie bruzd innymi materiałami PRR typu 1 (ang. Preventive Resin Restoration PRR);
4. lakierowanie zębów ¼ łuku zębowego;
5. proteza całkowita górna o charakterze overdenture oparta na zabezpieczonych korzeniach oraz proteza całkowita dolna o charakterze overdenture oparta na zabezpieczonych korzeniach;
6. profilaktyczne świadczenie stomatologiczne dla dziecka w 3. roku życia;
7. wizyta adaptacyjna dziecka w 3. i 4. roku życia;
8. repozycja i unieruchomienie zwichniętego zęba lub grupy zębów oraz zdjęcie szyny nazębnej przy wymianie lub zakończeniu leczenia;
9. usunięcie z wykazu świadczeń gwarantowanych procedury o kodzie wg ICD-9-CM: 23.1615 Unieruchomienie zębów ligaturą drucianą.

Omawiane rozporządzenie przechodzi aktualnie konsultacje publiczne i ma wejść w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.

Co prawda w projekcie nie wskazano kiedy Minister Zdrowia planuje podpisać to rozporządzenie ale jest całkiem prawdopodobne, że stanie się to jeszcze w 2024 roku.  

oprac. Paweł Huczko

Źródło:

Alkohol i papierosy będą droższe, bo wzrośnie akcyza. To element walki m.in. z nadużywaniem alkoholu. Kończą się też prace nad projektem, który ograniczy sprzedaż alkoholu na stacjach benzynowych w godzinach nocnych.

Jest plan walki z nadużywaniem alkoholu

Jak zapowiedziała w TVN24 Minister Zdrowia, istnieje plan walki z nadużywaniem alkoholu. Resort chce m.in. przekonać ministra finansów do zwiększenia akcyzy nie tylko na alkohol, ale i na papierosy. Pozostałe elementy planu to oczywiście edukacja i promocja zdrowego stylu życia, a także podjęcie kroków zmierzających do ograniczenia dostępu do alkoholu, np. poprzez wprowadzenie zakazu nocnej sprzedaży na stacjach benzynowych. Jednak to właśnie wzrost akcyzy ma być kluczowym elementem ograniczenia dostępu, bo zmniejszy dostępność ekonomiczną. Czy to pomoże? Padły słowa o tym, że nie należy się łudzić – ludzie nie przestaną ani pić, ani palić.

Alkohol i papierosy najtańsze w Europie

Jak wynikało z rozmowy, Ministerstwo Finansów ma analizy, z których wynika jasno, że papierosy i alkohol mocny są w Polsce najtańsze w całej Europie. To powinno więc się zmienić i zdaniem Minister, mogłoby prowadzić do cywilizowania polskiego społeczeństwa w zakresie spożywania alkoholu. Wielokrotnie padły słowa o tym, że stacje benzynowe nie są od sprzedawania alkoholu, tylko benzyny. Jak wynika z przekazanych w czasie rozmowy informacji, w Ministerstwie Zdrowia kończą się prace nad projektem właśnie o ograniczeniu sprzedaży alkoholu na stacjach benzynowych w godzinach nocnych od 22 do 6 rano. Trwają też rozmowy z Ministrem Finansów dotyczące podniesienia akcyzy. Kolejne kroki, które będą realizowane w ramach wskazywanego planu, nie zostały zapowiedziane.

Źródło:
Małgorzata Masłowska

Po śmierci osoby bliskiej zwykle nie myślimy o kwestiach materialnych, bo to czas na refleksję i żałobę. Jednak spraw formalnych jest sporo do załatwienia. Jedna z nich jest dziedziczenie środków z OFE. Warto wiedzieć, że na kontach ZUS zalegają miliony złotych, po które nie wiele osób się zgłasza. Tu pojawiają się pytania: Jak odzyskać składki emerytalne z ZUS po śmierci? Ile można dostać pieniędzy z subkonta ZUS po śmierci? Czy ZUS wypłaca pieniądze po zmarłym który nie dożył emerytury? Kiedy ZUS wypłaca pieniądze po zmarłym? Jak odzyskać pieniądze z ZUS i OFE po śmierci osoby ubezpieczonej?

• 30 tys., tyle średnio, ale Tych pieniędzy ZUS sam Ci nie da, trzeba złożyć wniosek. Jak odzyskać składki emerytalne z ZUS po śmierci? 
• Zmarły nie wskaże Cię w deklaracji dziedziczenia składek z OFE. Nic się nie dzieje, masz do nich prawo
• Kiedy ZUS wypłaca pieniądze po zmarłym? 
•  Czy ZUS wypłaca pieniądze po zmarłym który nie dożył emerytury?
• Jak odzyskać pieniądze z ZUS i OFE po śmierci osoby ubezpieczonej?

30 tys., tyle średnio, ale Tych pieniędzy ZUS sam Ci nie da, trzeba złożyć wniosek. Jak odzyskać składki emerytalne z ZUS po śmierci? 

Jak wynika z informacji przedstawionych przez Iwonę Kowalską - Matis, rzeczniczka ZUS we Wrocławiu: na subkontach osób, które zmarły, będąc członkami OFE, zgromadzona jest średnio kwota 29 tys. zł. Prawo do dziedziczenia tych środków mają osoby wskazane przez zmarłego, który był członkiem OFE, a także osoby urodzone po 1968 roku, które nie przystąpiły do OFE.

WAŻNE

Jak podaje Instytut Emerytalny, subkonta ZUS posiada obecnie ok. 16 mln Polaków. Z danych ZUS, na które powołuje się Instytut, wynika też, że ubezpieczeni zgromadzili na subkontach średnio po ok. 29 tys. zł na osobę. Z szacunkowych danych wynika, że w 2022 roku ZUS rozpatrzył łącznie 97 tys. wniosków spadkobierców o wypłatę środków z subkont i wypłacił w ten sposób łącznie 796,5 mln zł. To o 56 mln zł więcej niż rok wcześniej i około 300 mln zł więcej niż w 2020 roku.

Subkonto to część konta ubezpieczonego. ZUS prowadzi subkonto dla osób, które są członkami otwartych funduszy emerytalnych (OFE), oraz dla osób, które po 31 stycznia 2014 r. nie zdecydowały się na zawarcie umowy z OFE. Jeżeli ubezpieczony posiada subkonto, to może wskazać osoby uprawnione do środków zapisanych na subkoncie po swojej śmierci.

Zmarły nie wskaże Cię w deklaracji dziedziczenia składek z OFE. Nic się nie dzieje, masz do nich prawo

 Jeżeli zmarły nie wyznaczył spadkobierców, zgromadzone na subkoncie środki wchodzą w skład masy spadkowej.

PRZYKŁAD

Środki na subkoncie podlegają podziałowi w sytuacji:

• rozwodu,
• unieważnienia małżeństwa,
• ustania wspólności majątkowej w czasie trwania małżeństwa albo umownego wyłączenia lub ograniczenia wspólności ustawowej,
• śmierci osoby, dla której prowadzone jest subkonto.

Jeśli zatem zaistnieje któraś z powyższych okoliczności, środki z subkonta zostaną przekazane osobom uprawnionym.

Kiedy ZUS wypłaca pieniądze po zmarłym? 

Zakład Ubezpieczeń Społecznych dzieli środki zgodnie z informacjami ze złożonego przez ubezpieczonego oświadczenia i wskazania, na wniosek osoby uprawnionej do tych środków.  Wniosek o transfer/wypłatę środków z subkonta osoby ubezpieczone można złożyć poprzez formularz dostępny na stronie ZUS: Wniosek USS - ZUS. Wniosek dostępny jest też na Platformie Usług Elektronicznych (PUE) ZUS. Z dokumentu jasno wynika, że jeśli masz prawo do podziału lub wypłaty środków z subkonta osoby ubezpieczonej, czyli jesteś: osobą uprawnioną lub spadkobiercą, małoletnim, współmałżonkiem (w zakresie wspólności majątkowej), to za pomocą tego formularza możesz zwrócić się do ZUS o transfer/ wypłatę tych środków.

WAŻNE

We wniosku należy m.in. wskazać: 

• Dane wnioskodawcy (uprawnionego/ spadkobiercy lub osoby małoletniej lub współmałżonka) - ewentualnie dane przedstawiciela osoby małoletniej;
• Dane osoby ubezpieczonej, z subkonta której nastąpi wypłata;
• Oświadczenie wdowy/ wdowca o małżeńskich stosunkach majątkowych;
• to w jaki sposób ma nastąpić wypłata. Wypłata/ przekazanie na subkonto środków dla współmałżonka jako osoby uprawnionej/ spadkobiercy - tutaj ważne jest, że część środków zapisanych na subkoncie osoby ubezpieczonej w okresie małżeńskiej wspólności majątkowej zostaje automatycznie zapisana na subkoncie współmałżonka w ZUS. Jeśli jest się osobą uprawnioną, można zdecydować, co zrobić z pozostałymi środkami. Można wtedy zawnioskować o przekazanie środków z subkonta małżonka na subkonto w ZUS czy też właśnie o zawnioskować o wypłatę środków, wówczas należy podać numer konta czy też środki mogą być przekazane przekazem pocztowym (jednorazowo albo w maksymalnie 24 ratach miesięcznych).
• Wniosek można złożyć w placówce ZUS lub przez PUE ZUS.

 Czy ZUS wypłaca pieniądze po zmarłym który nie dożył emerytury?

Tak. W praktyce często ma miejsce dziedziczenie środków z subkonta po członku OFE, który nie osiągnął wieku emerytalnego (60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn). Ważne jest to, że osoba, która przystępowała do OFE, mogła wskazać jedną lub więcej osób, którym będą przysługiwały zgromadzone przez nią środki po jej śmierci.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych przedstawia następującą procedura podziału i uzyskania środków.

1. Gdy ubezpieczony ma subkonto w ZUS i jednocześnie jest członkiem OFE, proces podziału środków rozpoczyna się w otwartym funduszu emerytalnym. 
2. Po śmierci osoby, która była członkiem OFE, należy poinformować fundusz, do którego należała osoba zmarła, o jej śmierci i złożyć wniosek wraz z wymaganymi dokumentami. OFE podzieli środki zgodnie z dyspozycją członka OFE. 
3. W ciągu 14 dni od dokonania tego podziału, otwarty fundusz emerytalny powinien poinformować ZUS o osobach, na których rzecz podzielił środki zgromadzone na rachunku w OFE, oraz o ich udziale w tych środkach.
4. Wówczas ZUS podzieli środki zapisane na subkoncie. ZUS ma na to 3 miesiące, od kiedy wpłynie zawiadomienie o podziale środków z OFE.

WAŻNE

Jak wygląda dziedziczenie środków z subkonta po członku OFE, który osiągnął wiek emerytalny (60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn)

Jak podaje ZUS, wobec osób, którym zostało do emerytury mniej niż 10 lat, stosuje się tzw. suwak bezpieczeństwa. Jest to mechanizm przekazywania środków z OFE do ZUS, który ma chronić przed ewentualnymi wahaniami na rynku kapitałowym w okresie przed emeryturą.  Kiedy członek OFE osiągnie wiek emerytalny, wszystkie środki z OFE są już zapisane na jego subkoncie. W takim przypadku OFE nie inicjuje podziału środków. Wobec środków po tej osobie ZUS stosuje taką samą procedurę jak wobec osób, które nie przystąpiły do OFE.

Jak odzyskać pieniądze z ZUS i OFE po śmierci osoby ubezpieczonej?

Osoba, która nie przystąpiła do OFE, gdy podejmowała pierwszą pracę, z której wynikał obowiązek ubezpieczeń społecznych, dostała od ZUS wezwanie. ZUS informował w piśmie, że zgodnie z ustawą ma obowiązek złożyć pisemne oświadczenie o stosunkach majątkowych istniejących między nią a jej współmałżonkiem. Taka osoba mogła wskazać osoby uprawnione do otrzymania środków z subkonta po jej śmierci.

dr Kinga Piwowarska infor.pl

W 2023 roku w warunkach zagrożenia pracowało aż 6,4 proc. zatrudnionych, a liczba zlikwidowanych bądź ograniczonych ryzyk wyniosła 288,7 tys. – wynika z najnowszych danych GUS. Najczęstszy problem dla ponad pół miliona pracowników stanowiło środowisko pracy, które nie było szkodliwe jedynie dla co trzeciej osoby z tej grupy. Najwięcej stanowisk narażonych na ryzyko odnotowano w województwie śląskim.

W badaniu przeprowadzonym przez Główny Urząd Statystyczny udział wzięło 6,8 mln osób zatrudnionych w podmiotach liczących ponad 9 pracowników. Dane wskazują, że w 2023 r. liczba osób zatrudnionych w warunkach zagrożenia wyniosła 434,5 tys., co stanowi 6,4 proc. wszystkich pracujących w Polsce (-0,1 p.p. r/r). Wartość ta rośnie jednak do 555,1 tys., gdy wynik wyznaczany jest nie według dominującego dla danej osoby ryzyka, lecz wszystkich zagrożeń, z którymi mierzy się w pracy.

Zagrożenia zawodowe
Niemal dwie na trzy osoby z tej ponad półmilionowej grupy (61,4 proc.) były narażone na czynniki związane ze środowiskiem pracy (-0,1 p.p. r/r), a blisko co piątej (21,7 proc.) zagrażała jej uciążliwość (bez zmian r/r). Czynniki mechaniczne wpływały negatywnie na 17 proc. zatrudnionych (-0,1 p.p. r/r). Najwięcej stanowisk wystawionych na ryzyko zawodowe odnotowano w województwie śląskim, najmniej zaś w mazowieckim. W lokalizacjach tych w trudnych warunkach pracowała odpowiednio co 7. i 35. osoba.

-  Mimo nieznacznej poprawy statystyk liczba wypadków w pracy wzrosła w 2023 r. aż o 3,1 proc. Pokazuje to, jak trudnym zadaniem jest chronienie zatrudnionych i przeciwdziałanie trudnym sytuacjom. Choć w minionym roku ograniczono liczbę zagrożeń zawodowych o 288,7 tys., to w tym samym czasie ujawniono 149,5 tys. nowych ryzyk. To aż o 7,4 tys. więcej niż w 2022 roku. Należy więc pamiętać, że bezpieczeństwo wymaga stałego monitorowania i doskonalenia, a niekiedy ewolucji procedur i narzędzi służących ochronie zdrowia pracowników. Drobny błąd bądź chwila nieuwagi może skończyć się wypadkiem, którego niemal zawsze można było  uniknąć – mówi Leszek Zalewski, dyrektor ds. Innowacji Sodexo Polska.

Najczęstsze czynniki ryzyka
Według raportu GUS, najczęstszym czynnikiem ryzyka związanym ze środowiskiem pracy był hałas – doświadczało go 171,4 tys. zatrudnionych (-4 proc. r/r). Drugim były pyły rakotwórcze, które narażały na uszczerbek na zdrowiu 28 tys. osób (-1,1 proc. r/r). Najrzadszym zagrożeniem było działanie pola elektromagnetycznego, na które w 2023 r. wystawionych było 4,7 tys. zatrudnionych (-2,1 proc. r/r).

- Hałas może uszkadzać słuch i wpływa negatywnie na układ nerwowy. Jest także silnym stresorem, pracodawca ma więc obowiązek mierzyć jego poziom. Przyjęte w 2018 r. normy wskazują, że najwyższe dopuszczalne natężenie dźwięku to 85 dB dla 8-godzinnego czasu pracy. Jeśli poziom hałasu jest wyższy, to pracodawca ma obowiązek zmniejszyć jego skalę lub zastosować środki ochrony słuchu. Warto pamiętać także, że nawet mniejszy poziom hałasu może być uciążliwy, szczególnie jeśli jest ciągły, osłabia koncentrację lub powoduje rozdrażnienie. Problem ten może dotyczyć zarówno pracowników przemysłowych, jak i biurowych. Dla tych pierwszych niezastąpione będą osłony i ochronniki słuchu, drugim zaś może pomóc odpowiednie zaprojektowanie przestrzeni – podkreśla  Leszek Zalewski.

Wśród czynników z kategorii „uciążliwość pracy” najbardziej powszechnym w 2023 r. było nadmierne obciążenie fizyczne – doświadczało go aż 62 proc. zatrudnionych (+2 p.p. r/r). Zagrożenia czynnikami mechanicznymi, na które narażonych było 94,3 tys. osób (+4,8 proc. r/r), wynikały natomiast z pracy przy maszynach szczególnie niebezpiecznych. Najwięcej osób wystawionych na to ryzyko pracowało w przetwórstwie przemysłowym (52,3 tys. wobec 53,1 tys. w 2022 r.).

- Szczególnie trudne warunki nakładają na przedsiębiorcę między innymi obowiązek zapewnienia zatrudnionym napojów i posiłków profilaktycznych. Wypełnianie drugiego z tych praw zależy od wydatku energetycznego ponoszonego w pracy, który waha się między 1100 a 2000 kcal. Warto jednak spojrzeć na żywienie nie tylko przez pryzmat liczb, lecz także bezpieczeństwa. Według danych GUS, w I kw. 2024 r. aż 16 proc. ze wszystkich 15 433 wypadków w pracy było wynikiem obciążenia fizycznego lub psychicznego. Bądźmy więc uważni, by przykre zdarzenia przestały być regułą – zauważa Leszek Zalewski.

Autor:
Grażyna J. Leśniak

Czytaj więcej na Prawo.pl:
https://www.prawo.pl/kadry/praca-w-warunkach-zagrazajacych-zdrowiu-srodki-ochrony,527859.html

Enea Operator w 2023 roku przeznaczyła na inwestycje ponad 1,8 miliarda złotych. W tym roku spółka ma w planach nakłady na poziomie ponad 2,3 mld zł. Ponad 90 procent tej kwoty dotyczy modernizacji i rozbudowy sieci. Znacząca część inwestowanych środków wspiera dynamiczny rozwój odnawialnych źródeł energii i zieloną transformację.

Rozwój OZE jest jednym z fundamentów neutralności klimatycznej oraz transformacji energetycznej. Enea Operator na swoim obszarze działania do końca maja br.  przyłączyła do sieci już blisko  6,4 GW mocy z odnawialnych źródeł, to prawie dwa razy tyle, ile wynosi w spółce szczytowe zapotrzebowanie na moc. W wydanych warunkach przyłączenia spółka ma już kolejne ponad 7,5 GW. Po przyłączeniu tych źródeł, do sieci Enei Operator wpłynie prawie czterokrotnie większa moc, niż odbiorcy spółki są w stanie wykorzystać w czasie maksymalnego zapotrzebowania. W sieci Enei Operator pracuje już ponad 182,5 tysiąca źródeł odnawialnych. Prawie 60% mocy wszystkich OZE stanowią źródła fotowoltaiczne, ponad 30 % mocy to źródła wiatrowe. Tylko w tym roku, spółka przyłączyła przeszło 6,5 tys. nowych instalacji OZE o mocy ponad 500 MW.

– W naszej sieci mamy już prawie dwukrotnie więcej mocy z OZE, niż wynosi nasze maksymalne zapotrzebowanie, dlatego też teraz najważniejszym naszym zadaniem jest wprowadzenie takich rozwiązań, które umożliwią wykorzystanie energii elektrycznej w godzinach jej największej generacji. Usługi elastyczności są dla OSD bardzo ważne i niezbędne dla umożliwienia zarządzania siecią, wobec liczby oraz mocy przyłączonych, a także planowanych do przyłączenia źródeł OZE – powiedział Marek Szymankiewicz, prezes Enei Operator. Polski system ciepłowniczy jest duży i pojemny, warto rozważyć wykorzystanie energii ze szczytów fotowoltaicznych, które obecnie są istotnie ograniczane do zasilania powstałych w wyniku inwestycji, wspieranych, np. aukcjami, kotłów elektrodowych w wielu naszych elektrociepłowniach. Uzyskujemy wówczas z jednej strony możliwość wykorzystania energii  z OZE w miejscu jej wytworzenia (która w szczytach fotowoltaicznych jest relatywnie tania), a z drugiej efekt dekarbonizacji sektora ciepłownictwa  – dodał Marek Szymankiewicz.

Wdrożenie usług elastyczności dotyczy każdego uczestnika rynku energii, który ma możliwość zarządzania energią elektryczną w zakresie jej produkcji, dystrybucji i zużycia. Są to zatem zarówno Operatorzy Systemu Dystrybucyjnego, Operator Systemu Przesyłowego, ale także wytwórcy OZE, prosumenci i odbiorcy końcowi. Zastosowanie usług elastyczności zapobiegnie przeciążeniom sieci i poleceniom redukcji generacji źródeł OZE, a także poprawi jakość dostaw energii elektrycznej.

#Grupa Enea , #Dystrybucja

https://www.infor.pl/prawo/pomoc-spoleczna/zasilki/6642964,bon-energetyczny-2024-wniosek-o-wyplate-wzor-urzedowy-mkis-do-wydruku.html

Najważniejsze informacje o ochronie sygnalistów

Ustawa z dnia 14 czerwca 2024 r. o ochronie sygnalistów (Dz.U poz. 928) określa w szczególności:

• definicje, m.in. organu publicznego oraz podmiotu prawnego (zobowiązanych do utworzenia kanałów zgłoszeń), działań następczych czy też działań odwetowych;
• zakres przedmiotowy naruszeń prawa podlegających zgłoszeniu;

Przepisy chroniące sygnalistę mają zastosowanie do naruszeń prawa przewidzianych przez dyrektywę 2019/1937 oraz do wszystkich naruszeń prawa w odpowiadających tym obszarom dziedzinach prawa krajowego (np. zamówień publicznych, bezpieczeństwa transportu, ochrony środowiska).

Dodatkowo rozszerzono zakres przedmiotowy ustawy o:

1. konstytucyjne wolności i prawa człowieka i obywatela (lecz tylko występujące w stosunkach jednostki z organami władzy publicznej i niezwiązane z pozostałymi dziedzinami wskazanymi w projektowanej ustawie),
2. korupcję,

• status prawny sygnalisty;

Ochrona przysługuje sygnaliście niezależnie od formy świadczenia pracy lub pełnienia służby (m.in. umowa o pracę, umowa cywilnoprawna, prowadzenie działalności gospodarczej, wolontariat czy służba wojskowa).

Ochroną są objęci też sygnaliści dokonujący zgłoszenia lub ujawnienia publicznego przed nawiązaniem stosunku pracy lub innego stosunku prawnego stanowiącego podstawę pracy, lub gdy taki stosunek już ustał.

Ustawa obejmuje ochroną także:

1. osoby fizyczne, które zgłoszą lub ujawnią publicznie informację o naruszeniu prawa uzyskaną w kontekście związanym z pracą,
2. osoby pomagające w dokonaniu zgłoszenia, 
3. osoby powiązane z sygnalistą,
4. osoby prawne lub inne jednostki organizacyjne pomagające lub powiązane z sygnalistą (w szczególności stanowiące własność lub zatrudniające sygnalistę);

• warunki objęcia ochroną sygnalistów;

Status sygnalisty jest pochodną dokonania zgłoszenia wewnętrznego lub zgłoszenia zewnętrznego bądź ujawnienia publicznego. 

Dodatkowo, sygnalista powinien mieć uzasadnione podstawy sądzić, że będąca przedmiotem zgłoszenia lub ujawnienia publicznego informacja jest prawdziwa w momencie dokonywania zgłoszenia lub ujawnienia publicznego i że informacja taka stanowi informację o naruszeniu prawa (w rozumieniu ustawy).

Ochrona przysługuje od chwili dokonania zgłoszenia lub ujawnienia publicznego.

• zgłaszanie naruszeń prawa za pośrednictwem wewnętrznych kanałów;

Na podmioty prawne na rzecz których według stanu na dzień 1 stycznia lub 1 lipca danego roku wykonuje lub świadczy pracę co najmniej 50 osób został nałożony obowiązek ustanowienia procedury zgłoszeń wewnętrznych i podejmowania działań następczych.

Nie dotyczy to podmiotów działających w sektorze finansowym (m.in. banki, fundusze inwestycyjne), które mają obowiązek stworzenia kanałów zgłoszeń w każdym przypadku.

Wyłączone z ww. obowiązku są gminy lub powiaty liczące mniej niż 10 000 mieszkańców.

• zgłaszanie naruszeń za pośrednictwem zewnętrznych kanałów;

Na organy publiczne został nałożony obowiązek ustanowienia procedury zgłoszeń zewnętrznych, jak również obowiązek wydania zaświadczenia o podleganiu sygnalisty ochronie przewidzianej w ustawie, w przypadku gdy sygnalista zwróci się z takim żądaniem.

Organ publiczny będzie także:

1. przyjmował zgłoszenie,
2. przekazywał je zgodnie z właściwością, gdy zgłoszenie nie będzie należało do jego właściwości,
3. rozpatrywał zgłoszenia należące do jego właściwości,
4. podejmował działania następcze,
5. przekazywał zgłaszającemu informację zwrotną.

Dodatkowo na organ publiczny zostanie nałożony obowiązek prowadzenia rejestru zgłoszeń zewnętrznych oraz rocznych sprawozdań zawierających dane dot. zgłoszeń zewnętrznych.

• zadania Rzecznika Praw Obywatelskich

Rolą RPO jest przyjmowanie zgłoszeń zewnętrznych, w tym wstępna weryfikacja zgłoszenia i  nadanie sprawie dalszego biegu przez skierowanie zgłoszenia do organu publicznego właściwego do podjęcia działań następczych lub – w zakresie konstytucyjnych wolności i praw człowieka i obywatela – rozpatrzenie zgłoszenia i podjęcie działań następczych.

Dodatkowo RPO będzie udzielał sygnalistom środków wsparcia (np. porad nt. praw i środków ochrony prawej).

Na RPO został również nałożony obowiązek sporządzania rocznego sprawozdania dot. zgłoszeń zewnętrznych (na podstawie sprawozdań uzyskanych od organów publicznych) i przekazywania go do Komisji Europejskiej oraz do Sejmu i Senatu.

• zasady ujawnienia publicznego;

Ujawnienie takie jest objęte ustawową ochroną, gdy ujawniający dokona w pierwszej kolejności zgłoszenia wewnętrznego i zewnętrznego lub od razu zgłoszenia zewnętrznego, ale w odpowiedzi na zgłoszenie nie zostaną podjęte w terminie żadne odpowiednie działania.

• środki ochrony sygnalistów obejmujące:

1. zakaz działań odwetowych (np. zakaz wypowiedzenia stosunku pracy),
2. odwrócony ciężar dowodu (na stosującym działanie odwetowe będzie spoczywał ciężar dowodu, że podjęte działanie nie jest działaniem odwetowym),
3. odszkodowanie za dopuszczenie się działań odwetowych,
4. zakaz zrzeczenia się ochrony przyjętej w projektowanej ustawie,
5. sankcje.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia. Natomiast przepisy dotyczące zgłoszeń zewnętrznych wejdą w życie w terminie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia.

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej

Odprawa dla pracownika należy się przy zwolnieniu grupowym i indywidualnym z przyczyn niedotyczących pracownika. Wysokość odprawy uzależniona jest od stażu pracy pracownika i jego wynagrodzenia za pracę. Kiedy należy się odprawa? Jak liczyć odprawę i czy jest oskładkowana?

Odprawa – kiedy się należy?

Pracownik może liczyć na wypłatę odprawy, kiedy rozwiązywana jest z nim umowa o pracę z przyczyn od niego niezależnych. Traktuje o tym art. 8 i 10 Ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników. Sytuacją uprawniającą do odprawy jest zwolnienie grupowe czy likwidacja stanowiska pracy, gdy pracodawca zatrudnia co najmniej 20 pracowników.

Czy odprawa jest oskładkowana?

Odprawę należy wypłacić najpóźniej do ostatniego dnia pracy. Najpóźniejszy termin wypłaty odprawy to wypłata ostatniego wynagrodzenia. Od odprawy nie odprowadza się składek, ale wymagane jest pobranie zaliczki na podatek dochodowy.

Likwidacja stanowiska pracy – odprawa

Likwidacja stanowiska pracy może podlegać pod przepisy Kodeksu pracy albo wspomnianej wyżej ustawy. Jeśli zwalniany pracownik pracuje w firmie zatrudniającej mniej niż 20 pracowników, nie przysługuje mu odprawa. U pracodawcy zatrudniającego minimum 20 pracowników taka odprawa będzie już obowiązkowa (art. 10 Ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników). To tzw. rozwiązanie stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracowników.

WAŻNE

Z powodu likwidacji stanowiska pracy nie można wypowiedzieć umowy osobie w wieku przedemerytalnym, kobiecie w ciąży i osobie przebywającej na zwolnieniu lekarskim.

Zwolnienie grupowe – odprawa

Drugim przypadkiem konieczności wypłaty odprawy jest zwolnienie grupowe. Jest to zwolnienie dokonywane przez pracodawcę zatrudniającego co najmniej 20 pracowników Dochodzi do niego z przyczyn niedotyczących pracowników w drodze wypowiedzenia dokonanego przez pracodawcę albo na mocy porozumienia stron. Do zwolnienia grupowego dochodzi wówczas, gdy w okresie maksymalnie 30 dni zwolnienie obejmuje co najmniej:

1. 10 pracowników w przypadku zatrudniania mniej niż 100 pracowników,
2. 10% pracowników w przypadku zatrudniania co najmniej 100, jednakże mniej niż 300 pracowników,
3. 30 pracowników w przypadku zatrudniania co najmniej 300 lub więcej pracowników.

Odprawa a zwolnienie za porozumienia stron

Pracownik będzie uprawniony do odprawy także, jeśli do zwolnienia doszło na mocy porozumienia stron. Będzie jednak musiał wykazał, że inicjatorem zwolnienia w tym trybie był pracodawca. Należy pamiętać, że odprawa zawsze przysługuje z powodu rozwiązania stosunku pracy z przyczyn niezależnych od pracownika czyli leżących po stronie pracodawcy. Najczęściej są nimi przyczyny ekonomiczne i reorganizacja zakładu pracy.

Odprawa dla pracownika – ile wynosi?

Wysokość odprawy określa art. 8 omawianej ustawy, zgodnie z którym w związku z rozwiązaniem stosunku pracy w ramach grupowego zwolnienia przysługuje odprawa pieniężna w wysokości:

1. jednomiesięcznego wynagrodzenia - zatrudnienie u danego pracodawcy krócej niż 2 lata;
2. dwumiesięcznego wynagrodzenia - zatrudnienie u danego pracodawcy od 2 do 8 lat;
3. trzymiesięcznego wynagrodzenia - zatrudnienie u danego pracodawcy ponad 8 lat.

W celu wykonania prawidłowego wyliczenia zlicza się wszystkie poprzednie okresy zatrudnienia u danego pracodawcy, a także u poprzedniego, jeśli doszło do przejęcia zakładu pracy.

Odprawa z tytułu zwolnień grupowych nie może być wyższa niż 15-krotność minimalnego wynagrodzenia za pracę (obowiązującego w dniu rozwiązania umowy). Od 1 lipca do 31 grudnia 2024 r. minimalna płaca wynosi 4300,00 zł brutto. Maksymalna odprawa dla pracownika wynosi więc obecnie 64500,00 zł. Dla porównania od 1 stycznia do 30 czerwca 2024 r. wynosiła 63630,00 zł.

Odprawa – jak wyliczyć?

Wysokość oprawy pieniężnej przy zwolnieniach ustala się na zasadach obowiązujących przy obliczaniu ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy. W pierwszej kolejności należy ustalić podstawę wymiaru odprawy. Bierze się pod uwagę stałe składniki wynagrodzenia z miesiąca rozwiązania stosunku pracy oraz składniki zmienne wypłacone w okresie nie dłuższym niż 12 miesięcy poprzedzających nabycie prawo do odprawy.

Następnie mnoży się wynik czyli ustaloną podstawę wymiaru przez liczbę miesięcy za które odprawa przysługuje (1 miesiąc, 2 miesiące lub 3 miesiące). Otrzymany wynik stanowi należą kwotę odprawy z tytułu zwolnienia.

Ustawa o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników:

Art. 10. [Rozwiązanie stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracowników] 1. Przepisy art. 5 ust. 3-6 i art. 8 stosuje się odpowiednio w razie konieczności rozwiązania przez pracodawcę zatrudniającego co najmniej 20 pracowników stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, jeżeli przyczyny te stanowią wyłączny powód uzasadniający wypowiedzenie stosunku pracy lub jego rozwiązanie na mocy porozumienia stron, a zwolnienia w okresie nieprzekraczającym 30 dni obejmują mniejszą liczbę pracowników niż określona w art. 1.

PODSTAWA PRAWNA

Ustawa z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz. U. rok 2024 poz. 61)

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2023, poz. 1465)

Emilia Panufnik infor.pl

Od poniedziałku 1 lipca 2024r., wzrosła po raz drugi w tym roku płaca minimalna i obecnie wynosi 4300 zł, a stawka godzinowa – 28,10 zł. Tymczasem z najnowszego raportu płacowego dla stanowisk „blue collar” wynika, że w związku ze zmianą wynagrodzenia minimalnego, tylko 30 proc. pracodawców planuje podwyżki w organizacji. 70 proc. nie przewiduje korekt płac.

4300 zł brutto to od dziś nowe wynagrodzenie minimalne w 2024 roku, a stawka godzinowa to 28,10 zł brutto. Nie jest to tak znaczna podwyżka, jak na początku bieżącego roku (od 1 stycznia 2024 r. minimalne wynagrodzenie za pracę wzrosło z 3600 zł do 4242 zł, a minimalna stawka godzinowa - z 23,50 zł do 27,70 zł), niemniej nie pozostanie bez echa dla przedsiębiorców. W raporcie płacowym przygotowanym przez LSJ HR Group dla stanowisk blue collar czytamy, że 70 proc. firm, które zatrudniają pracowników na stanowiskach produkcyjnych i magazynowych z Szczecińskiego Obszaru Metropolitalnego, nie planuje zmian w wynagrodzeniach.

Minimalna w górę, co na to przedsiębiorcy?
Mówiąc o „niebieskich kołnierzykach” należy rozumieć wszystkich pracowników wykonujących prace manualne/fizyczne. Są to magazynierzy, pracownicy produkcji, operatorzy wózków widłowych i maszyn, spawacze i monterzy. Jak twierdzą autorzy raportu, obecny wzrost płacy minimalnej, który obserwujemy, nie jest drastyczny w ujęciu kwotowym, ponieważ największe zmiany w wynagrodzeniach minimalnych nastąpiły już w styczniu tego roku. Mimo to, jest to kolejna podwyżka w cyklu. W ujęciu rok do roku płaca minimalna wzrasta ponownie o prawie 20 proc. Analizując dłuższy okres od stycznia 2020 roku do dziś, płaca minimalna wzrosła o ponad 65 proc.

- Jeśli weźmiemy pod uwagę także wzrost pozostałych kosztów prowadzenia działalności, każdy kolejny wzrost płacy minimalnej ma znaczący wpływ na funkcjonowanie przedsiębiorstw - zwraca uwagę na znaczenie tych zmian – mówi Maria Skowrońska, Menedżer Operacyjny w LSJ HR Group.

- Presja płacowa w najbliższej perspektywie nie osłabnie. Za 6 miesięcy czeka nas kolejna podwyżka płacy minimalnej – tym razem do poziomu 4 626 zł, czyli o 7,6 proc. To więcej niż inflacja średnioroczna, zatem nadal mamy do czynienia z realnym wzrostem kosztów pracy – podkreśla prof. dr hab. Aneta Zelek z Zachodniopomorskiej Szkoły Biznesu - Akademii Nauk Stosowanych.

Podwyżki minimalnej a co z zatrudnieniem?
Ponad połowa pracodawców wśród badanych planuje pozostawienie zatrudnienia na niezmiennym poziomie w ciągu najbliższych sześciu miesięcy, 14 podmiotów (40 proc.) prognozuje zwiększenie zatrudnienia. Jedynie 2 pracodawców (6 proc.) planuje redukcję zatrudnienia i są to pracodawcy, którzy w drugiej połowie 2023 roku utrzymywali zatrudnienie na stałym poziomie. Istotne jest to, że z grupy 10 firm, które zredukowały zatrudnienie w drugim półroczu 2023 roku, żadna nie planuje dalszej redukcji. Sześciu pracodawców planuje utrzymanie poziomu zatrudnienia, a 4 firmy mają zamiar zwiększyć wielkość zespołu.

Wydawałoby się, że taka słabsza koniunktura doprowadzi do istotnych zmian na rynku pracy, zwłaszcza w kontekście rynku pracownika. Jednak bezrobocie utrzymuje się na rekordowo niskim poziomie (ok. 5 proc.) i nic nie wskazuje na to, że siła przetargowa pracodawców ulegnie zmianie.

Autor:
Grażyna J. Leśniak

Czytaj więcej na Prawo.pl:
https://www.prawo.pl/kadry/minimalne-wynagrodzenie-za-prace-od-1-lipca-2024-r,527782.html

Otrzymanie upominków od pracodawcy nie wiąże się z jakimkolwiek świadczeniem wzajemnym ze strony pracownika. Celem obdarowania jest motywowanie do bardziej efektywnego wykonywania przez danego pracownika przydzielonych mu obowiązków poprzez celebrowanie ważnych dla niego okazji. Takie uzyskanie korzyści majątkowej mieszczącej się w definicji przychodu nie spowoduje powstania obowiązku podatkowego w PIT, a stanowi nic innego jak darowiznę.

Jako pracodawca i płatnik PIT wnioskodawca zatrudnia pracowników na podstawie umowy o pracę. Dostosowując się do panującej mody, doceniając zaangażowanie pracowników oraz ich wkład w rozwój firmy, pracodawca przekazuje swoim pracownikom różnego rodzaju prezenty o charakterze rzeczowym, nieopatrzone firmowym logo w postaci różnego rodzaju voucherów, kart przedpłaconych doładowanych określoną sumą pieniężną, przeznaczonych do wykorzystania w konkretnym sklepie lub sieci sklepów.

Upominki jednakowe dla wszystkich
Przekazanie upominków nie stanowi żadnej formy wynagrodzenia za wykonaną pracę czy osiągane wyniki, nie wynika z podpisanych umów o pracę, regulaminów wynagradzania, dokumentów wewnętrznych. Podarunki przysługują każdemu pracownikowi bez względu na stanowisko, nie są gwarantowane, a ich celem jest obdarowanie danego pracownika okolicznościowo (z okazji świąt, urodzin, ślubu, narodzin dziecka, przejścia na emeryturę czy celebrowania jubileuszu pracy). Mają charakter bezzwrotny i nieodpłatny, a wydatki przeznaczane na ich nabycie są finansowane ze środków obrotowych przedsiębiorstwa.

Wnioskodawca zwrócił uwagę, że sam fakt przekazania upominku pracownikowi nie przesądza, czy podlega on opodatkowaniu PIT. Jeżeli przekazywane pracownikom upominki mają charakter świadczeń nieekwiwalentnych, spełniają przesłanki darowizny wyłączonej z zakresu stosowania przepisów ustawy o PIT. Jeżeli samo celebrowanie ważnych wydarzeń i składanie gratulacji z powodu szczególnych okoliczności życiowych odbywa się poza stosunkiem pracy (lub innym stosunkiem cywilnoprawnym), wychodził z założenia, że powstałe po stronie pracownika przysporzenie majątkowe wynikające z nieodpłatnego i okazjonalnego otrzymania podarunku podlega przepisom ustawy o podatku od spadków i darowizn, a przy tym jest wyłączone z opodatkowania PIT.

Przychodami pracownika są świadczenia nieodpłatne
Przychodem ze stosunku pracy i stosunków pokrewnych są wszelkiego rodzaju wypłaty i świadczenia skutkujące u podatnika powstaniem przysporzenia majątkowego, pieniężnego oraz niepieniężnego, mające swoje źródło w łączącym pracownika z pracodawcą stosunku pracy lub stosunku pokrewnym. Do przychodów pracownika zaliczyć należy praktycznie wszystkie otrzymane przez niego świadczenia, które mógł on otrzymać od pracodawcy - nie tylko wynagrodzenia, ale również wszystkie inne dodatki, jeżeli w jakikolwiek sposób wiążą się z faktem wykonywania pracy. Tym samym przychodem ze stosunku pracy są również świadczenia, które przybrały postać rzeczy (produktu), wykonania usługi bądź udostępnienia rzeczy czy prawa. Na pracodawcy dokonującym świadczeń ciążą natomiast obowiązki płatnika, mianowicie jeżeli uzyskany przez pracownika dochód stanowi przychód ze stosunku pracy, zakład pracy jest zobowiązany do obliczania i pobierania w ciągu roku zaliczki na podatek dochodowy.

Nie zawsze przychód będzie skutkował powstaniem obowiązku podatkowego w PIT - należy wziąć pod uwagę fakt, że przepisów ustawy o PIT nie stosuje się do przychodów podlegających przepisom o podatku od spadków i darowizn. Przychód, który co do zasady może podlegać przepisom o podatku od spadków i darowizn, wyłączony jest z opodatkowania PIT, aby zapobiec powstaniu obowiązku podatkowego w dwóch podatkach i tym samym podwójnemu opodatkowaniu tego samego przysporzenia majątkowego.

Kwestia opodatkowania nieodpłatnych świadczeń otrzymywanych przez pracowników od pracodawców niejednokrotnie budziła wątpliwości po stronie pracowników oraz pracodawców i prowadziła do sporów interpretacyjnych. Zagadnienie to zostało ostatecznie rozstrzygnięte przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 8 lipca 2014 r. sygn. akt K 7/13 poprzez wskazanie, że nie wszystkie świadczenia otrzymywane przez pracowników od pracodawców można uznać za przychód w rozumieniu ustawy. "Gdyby się zdarzyło, że pracodawca rzeczywiście chce obdarować konkretnego pracownika, np. z okazji jubileuszu zatrudnienia wręcza mu zegarek, wówczas korzyść tę należałoby potraktować jako podlegającą ustawie z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn. A zatem to nie zamiar obdarowania stanowi kryterium odróżnienia świadczeń pracodawcy, o których wartość należy podnieść podlegający opodatkowaniu dochód pracownika, od tych, które jego dochodu nie zwiększają. Kryterium tym musi być obiektywna ocena, czy świadczenie leżało w interesie pracownika, a jest tak wtedy, gdy stanowi ono realne przysporzenie majątkowe (korzyść), którego efekt jest uchwytny w jego majątku".

Upominki to darowizna, czyli bez PIT

Podatkowi od spadków i darowizn podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Polski lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Polski - tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy. Tym samym, zdaniem organu interpretującego, opodatkowaniu podatkowi od spadków i darowizn podlega również przekazywanie pracownikom upominków z okazji świąt, urodzin, ślubu, narodzin dziecka, przejścia na emeryturę czy celebrowania jubileuszu pracy, które nie stanowią elementu wynagrodzenia za pracę i nie wiążą się z jakimkolwiek świadczeniem wzajemnym ze strony pracownika.

Z uwagi na wyłączenie z opodatkowania PIT, wartość wręczonych pracownikom podarunków we wskazanych okolicznościach nie stanowi dla nich przychodu ze stosunku pracy. Z tego tytułu nie ciążą na pracodawcy obowiązki płatnika związane z obliczeniem, pobraniem i odprowadzeniem zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych.

interpretacja indywidualna dyrektora KIS z 28 maja 2024 r., nr 0112-KDIL2-1.4011.335.2024.1.KF

Autor:
Malwina Pasternak-Janik

Czytaj więcej na Prawo.pl:
https://www.prawo.pl/podatki/czy-upominki-dla-pracownikow-sa-objete-pit,527770.html