Wśród świadczeń rodzinnych znajduje się także świadczenie rodzicielskie. Wysokość tego świadczenia podlega weryfikacji co trzy lata. W Dzienniku Ustaw pojawiło się stosowne rozporządzenie Rady Ministrów określające jego wysokość.

Świadczenie rodzicielskie przysługuje matce lub ojcu dziecka od dnia porodu. Przysługuje także opiekunowi faktycznemu dziecka w przypadku objęcia opieką dziecka w wieku do ukończenia 14. roku życia od dnia objęcia dziecka opieką, nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 14. roku życia. Ze świadczenia rodzicielskiego mogą także skorzystać rodziny zastępcze, z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej, w przypadku objęcia opieką dziecka w wieku do ukończenia 7. roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego - do ukończenia 10. roku życia od dnia objęcia dziecka opieką, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 7. roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego, nie dłużej niż do ukończenia przez nie 10. roku życia. Świadczenie rodzicielskie przysługuje także osobie, która przysposobiła dziecko, w przypadku objęcia opieką dziecka w wieku do ukończenia 14. roku życia, od dnia przysposobienia dziecka, jednakże nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 14. roku życia.

1000 zł świadczenia rodzicielskiego od 1 listopada 2024 r.: na jak długo

Długość przyznawania świadczenia rodzicielskiego zależna jest od ilości urodzonych dzieci, przysposobionych dzieci, lub objętych opieką. Może przysługiwać przez okres od 52 do 71 tygodni.

• Świadczenie rodzicielskie przysługuje przez okres 52 tygodni w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie, przysposobienia jednego dziecka lub objęcia opieką jednego dziecka.
• Świadczenie rodzicielskie przysługuje przez okres 65 tygodni w przypadku urodzenia dwojga dzieci przy jednym porodzie, przysposobienia dwojga dzieci lub objęcia opieką dwojga dzieci.
• Świadczenie rodzicielskie przysługuje przez okres 67 tygodni w przypadku urodzenia trojga dzieci przy jednym porodzie, przysposobienia trojga dzieci lub objęcia opieką trojga dzieci.
• Świadczenie rodzicielskie przysługuje przez okres 69 tygodni w przypadku urodzenia czworga dzieci przy jednym porodzie, przysposobienia czworga dzieci lub objęcia opieką czworga dzieci.
• Świadczenie rodzicielskie przysługuje przez okres 71 tygodni w przypadku urodzenia pięciorga i więcej dzieci przy jednym porodzie, przysposobienia pięciorga i więcej dzieci lub objęcia opieką pięciorga i więcej dzieci.

Weryfikacja kwoty świadczenia rodzicielskiego

Świadczenie rodzicielskie, tak samo jak inne świadczenia rodzinne podlega weryfikacji co 3 lata, z uwzględnieniem wyników badań progu wsparcia dochodowego rodzin. Próg wsparcia dochodowego rodzin bada i przedstawia Instytut Pracy i Spraw Socjalnych. Zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 13 sierpnia 2024 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny i specjalny zasiłek opiekuńczy, wysokości świadczeń rodzinnych oraz wysokości zasiłku dla opiekuna zarówno wysokość zasiłku rodzinnego jak i wysokość dodatków do zasiłku rodzinnego pozostaną takie same jak w trwającym okresie zasiłkowym.

1000 zł świadczenia rodzicielskiego od 1 listopada 2024 r.

Jak już zostało wyżej wspomniane, wysokość świadczenia rodzicielskiego podlegała w tym roku weryfikacji. Rada Ministrów w drodze rozporządzenia określiła, że jego wysokość pozostanie na tym samym poziomie. W związku z tym, wysokość świadczenia rodzicielskiego od 1 listopada 2024 r. wynosić będzie 1000 zł miesięcznie.

PODSTAWA PRAWNA

USTAWA z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U.2024.323 t.j.)

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 13 sierpnia 2021 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny i specjalny zasiłek opiekuńczy, wysokości świadczeń rodzinnych oraz wysokości zasiłku dla opiekuna (Dz.U.2021.1481)

infor.pl

Mobbing w miejscu pracy to zjawisko coraz bardziej powszechne. Warto zadać sobie pytanie jakie są prawa pracownika? Największą konsekwencją mobbingu są straty moralne (psychiczne), które ponosi pracownik. Dochodzi do naruszenia jego godności, dobrego imienia, wizerunku (jako dóbr osobistych). Istotne są też straty społeczne (zawodowe i środowiskowe w zajmowanej grupie społecznej).

Mobbing w miejscu pracy

Mobbing, zgodnie z definicją z ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks Pracy (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1465), oznacza działania lub zachowania dotyczące pracownika lub skierowane przeciwko pracownikowi, polegające na uporczywym i długotrwałym nękaniu lub zastraszaniu pracownika, wywołujące u niego zaniżoną ocenę przydatności zawodowej, powodujące lub mające na celu poniżenie lub ośmieszenie pracownika, izolowanie go lub wyeliminowanie z zespołu współpracowników. Jednak co to oznacza w praktyce i jak interpretować poszczególne pojęcia?

WAŻNE

Uporczywość i długotrwałość: to bardzo ważne przesłanki

Uporczywość oznacza powtarzalność zachowań, nie może to być jednorazowy czyn. Z kolei długotrwałość należy rozumieć tak, że co czyn trwający co najmniej 6 miesięcy. Jednak może zdarzyć się, że tak, że mobbing będzie trwał 1 miesiąc, bo będzie codzienny i zintensyfikowany. Wszystko zależy od sytuacji i rozstrzygnięcia sądu.

Szwedzki lekarz i psycholog Heinz Leymann, wskazał na 45 różnych zachowań z 5 różnych kategorii, które wskazują, że można mówić o mobbingu. Są to działania (długotrwałe i uporczywe) występujące w zakładzie pracy wpływające negatywnie na:

1. Komunikowanie się (np. przerywanie, przeklinanie, ubliżanie, brak możliwości wypowiedzi, ciągła krytyka, grożenie, dokonywanie aluzji czy nieodpowiednich gestów).
2. Stosunki społeczne (np. ignorowanie, izolowanie, wyalienowanie z zespołu, nagabywanie innych do braku kontaktu z ofiarą).
3. Negatywną percepcję osoby w środowisku pracowniczym (np. obgadywanie, rozsiewanie plotek, wyśmiewanie, używanie wulgaryzmów).
4. Jakość sytuacji zawodowej i osobistej ofiary (np. przypisywanie zadań niemożliwych do zrealizowania – poniżej czy też powyżej kompetencji, negowanie, krytykowanie, odbieranie zadań).
5. Zdrowie ofiary (np. praca w szkodliwych warunkach, grożenie przemocą fizyczną, niepożądane działania seksualne).

PRZYKŁAD

Co nie jest mobbingiem? Często dane zachowania są mylnie traktowane jako mobbing, choć w rzeczywistości nimi nie są. Przykładem takich sytuacji jest:

• uzasadnione krytykowanie, a nawet używanie wulgaryzmów i niekulturalne ocenianie pracy pracownika, jeżeli tylko się do niej odnoszą i są merytoryczne;
• nadzorowanie pracownika, wydawanie mu poleceń, wysokie oczekiwania co do jakości pracy, „obserwowanie” pracy pracownika;
• konflikty w zespołach;
• jednorazowe ubliżenie, poniżenie, ośmieszenie;
• ukaranie pracownika za naruszenie porządku i dyscypliny pracy;
• rozwiązanie z pracownikiem umowy;
• zmiana pracownikowi warunków pracy czy płacy
• stres występujący u pracownika.

Mobbing. Jakie są prawa pracownika?

Należy być świadomym swych praw i umieć je egzekwować (np. skorzystanie z procedury antymobbingowej, czy złożenie skargi do PIP). Należy być asertywnym, pewnym siebie, umieć się przeciwstawić i nie dać się „zaszczuć”. Należy dać jasny sygnał sprawcy, że jego zachowanie nie jest akceptowalne i może zostać pociągnięty do odpowiedzialności prawnej. W przypadku wystąpienia mobbingu pracownika ma kilka istotnych praw.

PRAWO NR 1: pracownik może dochodzić od pracodawcy odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.

Jeżeli mobbing spowodował u pracownika rozstrój zdrowia (szczególnie psychicznego). Zadośćuczynienie ma nie tylko zrekompensować krzywdę osobie mobbingowanej, ale ma spełniać również funkcję represyjno-wychowawczą i prewencyjną wobec pracodawcy, tak, aby na przyszłość wystrzegał się on tolerowania niedopuszczalnych zachowań mobbingowych w miejscu pracy i ma za zadanie zmotywowanie pracodawcy do dbałości o dobrą atmosferę w zakładzie pracy. Co ważne, w sprawie o zadośćuczynienie za mobbing dowód z opinii biegłego lekarza ma być obligatoryjny, gdy pracodawca zarzuca, że rozstrój zdrowia u pracownika wynika z przyczyn samoistnych, ale nie w sytuacji, gdy inne dowody nie pozwalają na ustalenie w ogóle mobbingu.

Co decyduje o wysokości zasądzonego zadośćuczynienia? Czynnikami decydującymi o usprawiedliwionej, odpowiedniej wysokości należnego osobie poszkodowanej zadośćuczynienia są między innymi: rozmiar doznanej krzywdy wymagający oceny stopnia wywołanych cierpień psychicznych lub fizycznych, ich intensywność, czas trwania mobbingu, nieodwracalność następstw doznanej krzywdy itp.

PRAWO NR 2: pracownik dochodzić od pracodawcy odszkodowania.

Wysokość tego świadczenia to od 1 lipca 2024 r. 4300 zł (czyli nie mniej niż minimalne wynagrodzenie za pracę) – jeżeli pracownik wskutek mobbingu rozwiązał z pracodawcą umowę o pracę, przysługuje mu to świadczenie. Co ważne w rozwiązaniu pracownik powinien podać przyczynę swojej decyzji. Co istotne, pracownikowi, który rozwiązał umowę o pracę bez wypowiedzenia z powodu ciężkiego naruszenia przez pracodawcę jego obowiązków, wśród których znalazło się naruszenie obowiązku przeciwdziałania mobbingowi, przysługują obydwa odszkodowania ryczałtowe z art. 55 § 1¹ oraz z art. 94³ § 4 KP. . Odszkodowanie dochodzone na podstawie art. 94³ § 4 KP ma skompensować każdą szkodę, która pozostaje w związku przyczynowym z mobbingiem. Odszkodowanie to nie ogranicza się zatem do naprawienia szkody powstałej w związku z rozwiązaniem umowy o pracę z powodu mobbingu (w postaci na przykład zarobków utraconych po rozwiązaniu umowy o pracę), lecz ma na celu kompensatę wszelkich negatywnych dla pracownika skutków majątkowych, jakie wywołał stosowany wobec niego mobbing, w tym wydatków na koszty leczenia związane z rozstrojem zdrowia będącym następstwem mobbingu.

PRAWO NR 3: pracownik może rozwiązać umowę o pracę i to bez zachowania okresu wypowiedzenia, czyli w trybie natychmiastowym  ma prawo do odskzodowania za okres wypowiedzenia (czyli np wypłata za 3 miesiące)

Przepis art. 55 § 1¹. Pracownik może rozwiązać umowę o pracę w trybie określonym w § 1 także wtedy, gdy pracodawca dopuścił się ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków wobec pracownika; w takim przypadku pracownikowi przysługuje odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia. W przypadku rozwiązania umowy o pracę zawartej na czas określony odszkodowanie przysługuje w wysokości wynagrodzenia za czas, do którego umowa miała trwać, nie więcej jednak niż za okres wypowiedzenia.

Szkoda, której naprawienia może domagać się pracownik po rozwiązaniu umowy o pracę z powodu mobbingu, może obejmować szkody majątkowe, których przyczyną był sam mobbing (koszty leczenia w związku z rozstrojem zdrowia psychicznego i fizycznego), jak też szkody spowodowane rozwiązaniem umowy o pracę z powodu mobbingu (utrata zarobków, jakich pracownik mógł się spodziewać, gdyby stosunek pracy nie został rozwiązany), które co do zasady rekompensuje odszkodowanie z art. 55 § 1¹ KP.

Źródło:

Prawo do urlopu rodzicielskiego to jedno z podstawowych praw rodziców. Jakiś czas temu były spore zmiany, oczywiście na korzyść osób zatrudnionych chcących skorzystać z tego świadczenia. Przyglądamy się wnikliwie jakie są aktualne przepisy.

Prawo do urlopu rodzicielskiego: Jakie są aktualne przepisy?

Już ponad rok temu, bo w kwietniu 2023 r. wdrożono  do polskiego porządku prawnego m.in. dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1158 z dnia 20 czerwca 2019 r. w sprawie równowagi między życiem zawodowym a prywatnym rodziców i opiekunów oraz uchylającą dyrektywę Rady 2010/18/UE (Dz. Urz. UE L 188 z 12.07.2019, str. 79). Wtedy też zaszły spore zmiany w ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks Pracy (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1465 ze zmianami, dalej: KP). Jak więc ostatecznie uregulowano prawo do urlopu rodzicielskiego i jakie są aktualne przepisy w tym zakresie. 

Urlop wychowawczy w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem przysługuje pracownikowi zatrudnionemu co najmniej 6 miesięcy. Do tego okresu zatrudnienia wlicza się również poprzednie okresy pracy. Urlop rodzicielski jest uprawnieniem mającym na celu kontynuowanie płatnej opieki nad dzieckiem, co do zasady, w pierwszym roku życia dziecka. 

Jak długo można być na urlopie wychowawczym?

Zgodnie z art. 182^1a § 1 KP pracownicy – rodzice dziecka mają prawo do urlopu rodzicielskiego w celu sprawowania opieki nad dzieckiem w wymiarze do:

• 41 tygodni – w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie (kiedyś były to 32 tygodnie)

• 43 tygodni - w przypadku porodu mnogiego (kiedyś było to 34 tygodnie)

WAŻNE

URLOP RODZICIELSKI A MACIERZYŃSKI

Istotną różnicą pomiędzy urlopem rodzicielskim a macierzyńskim jest to, że ten pierwszy każdorazowo jest udzielany na wniosek. Urlop macierzyński jest obligatoryjny. Wykorzystanie co najmniej części urlopu macierzyńskiego jest więc obowiązkiem pracownicy lub obojga rodziców

Urlop rodzicielski jest dobrowolny i nie musi być wykorzystany w całości. Prawo do urlopu rodzicielskiego stanowi indywidualne prawo każdego z rodziców i mogą oni z niego korzystać w tym samym czasie, choć wymiar urlopu rodzicielskiego przysługuje obojgu rodzicom wspólnie.

Czy urlop rodzicielski przysługuje obojgu rodzicom?

Tak, urlop rodzicielski przysługuje łącznie obojgu pracownikom – rodzicom dziecka. Każdemu z pracowników – rodziców dziecka przysługuje wyłączne prawo do 9 tygodni urlopu rodzicielskiego z wyżej określonego wymiaru urlopu. Tych 9 tygodni nie można przenieść na drugiego z rodziców dziecka.

Co istotne, z urlopu rodzicielskiego może skorzystać osoba, która jest pracownikiem w dniu powstania uprawnienia, a nie była pracownikiem ani osobą ubezpieczoną w okresie wcześniejszym.

WAŻNE

Zapamiętaj!

Każdemu z rodziców przysługuje wyłączne prawo do 9 tygodni urlopu rodzicielskiego. Tego prawa nie można przenieść na drugiego z rodziców. 

Większość ojców nie korzysta z urlopu rodzicielskiego

Jak wynika z motywu 20 dyrektywy 2019/1158, z uwagi na to, że większość ojców nie korzysta z prawa do urlopu rodzicielskiego lub przekazuje znaczną część uprawnień do swojego urlopu matkom – aby zachęcić ojców do skorzystania z urlopu rodzicielskiego, a jednocześnie utrzymać prawo każdego z rodziców do co najmniej czterech miesięcy urlopu rodzicielskiego, jak przewidziano w dyrektywie 2010/18/UE. Rozwiązanie to również promuje i ułatwia powrót matek na rynek pracy po okresie urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego. 

Na gruncie aktualnie obowiązujących przepisów, nie ma prawnych przeszkód do tego, aby ojciec dziecka rozpoczął korzystanie z urlopu rodzicielskiego jeszcze w okresie przebywania matki na urlopie macierzyńskim.

Urlop rodzicielski na dziecko niepełnosprawne

Rodzice dziecka posiadającego zaświadczenie stwierdzające ciężkie i nieodwracalne upośledzenie albo nieuleczalną chorobę zagrażającą życiu, które powstały w prenatalnym okresie rozwoju dziecka lub w czasie porodu (czyli zaświadczenie o którym mowa w art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 4 listopada 2016 r. o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin „Za życiem”), mają prawo do urlopu rodzicielskiego w celu sprawowania opieki nad tym dzieckiem w wymiarze odpowiednio do:

• 65 tygodni  – w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie;
• 67 tygodni - w przypadku porodu mnogiego.

Dlaczego wprowadzono taką regulację? Ustawodawca wskazuje, że: Dzieci z niepełnosprawnościami związanymi z ciężkim i nieodwracalnym upośledzeniem albo nieuleczalną chorobą zagrażającą życiu, które powstały w prenatalnym okresie rozwoju dziecka lub w czasie porodu, oraz ich rodzice (opiekunowie) znajdują się w szczególnej sytuacji wymagającej wsparcia ze strony państwa. Choroba dziecka (niepełnosprawność) dotyka także członków rodziny, stąd też działania pomocowe państwa powinny być skierowane również do nich. Projektowana regulacja stanowi jeden z aspektów realizacji zadań państwa w zakresie wsparcia osób z niepełnosprawnościami i ich rodzin. Zgodnie z art. 68 ust. 3 Konstytucji RP, władze publiczne są obowiązane do zapewnienia szczególnej opieki zdrowotnej m.in. dzieciom, kobietom ciężarnym, osobom niepełnosprawnym.

WAŻNE

Równoległe korzystanie z urlopu rodzicielskiego

Rodzice mają prawo do równoległego korzystania z urlopu rodzicielskiego, jeśli oboje są pracownikami. 

W ilu częściach można wykorzystać urlop rodzicielski?

Urlop rodzicielski będzie udzielany:

• jednorazowo albo
• w nie więcej niż 5 częściach (co ważne, w liczbie wykorzystanych części urlopu uwzględnia się także liczbę wniosków o zasiłek macierzyński za okres odpowiadający okresowi urlopu rodzicielskiego albo jego części, złożonych przez ubezpieczoną - matkę dziecka lub ubezpieczonego - ojca dziecka)

nie później niż do zakończenia roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6. rok życia (art. 182^1c KP). Pracownicy będą mogli zatem korzystać z urlopu rodzicielskiego w dowolnym terminie, nie dłużej jednak niż do zakończenia roku kalendarzowego, w którym dziecko ukończy 6. rok życia i nie więcej niż w 5 częściach.

Łączenie urlopu rodzicielskiego z wykonywaniem pracy

Zgodnie ze zmianami do art. 182^1f KP, w przypadku łączenia przez pracownika ‒ rodzica dziecka korzystania z urlopu rodzicielskiego z wykonywaniem pracy u pracodawcy udzielającego tego urlopu, wymiar urlopu rodzicielskiego będzie ulegał wydłużeniu proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy wykonywanej przez pracownika – rodzica dziecka w trakcie korzystania z urlopu lub jego części, nie dłużej jednak niż do:

• 82 tygodni ‒ w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie;
• 86 tygodni ‒ w przypadkach, o których w przypadku porodu mnogiego.

W przypadku łączenia przez pracownika – rodzica dziecka posiadającego zaświadczenie stwierdzające ciężkie i nieodwracalne upośledzenie albo nieuleczalną chorobę zagrażającą życiu, które powstały w prenatalnym okresie rozwoju dziecka lub w czasie porodu, będzie to odpowiednio nie dłużej niż do: 130 tygodni i 134 tygodni.

Wniosek o urlop rodzicielski

Zgodnie z aktualnie obowiązującymi przepisami urlop rodzicielski jest udzielany na wniosek. Wniosek może być złożony w postaci papierowej lub elektronicznej.

Kiedy trzeba złożyć wniosek o urlop rodzicielski?

Wniosek o urlop rodzicielski trzeba złożyć w terminie nie krótszym niż 21 dni przed rozpoczęciem korzystania z urlopu. 

Czy pracodawca może nie udzielić urlopu rodzicielskiego?

Nie, pracodawca nie może nie udzielić urlopu rodzicielskiego. Z przepisów jednoznacznie wynika, że pracodawca jest obowiązany uwzględnić wniosek pracownika o urlop rodzicielski. Co istotne, pracownik może zrezygnować z korzystania z urlopu rodzicielskiego w każdym czasie za zgodą pracodawcy i powrócić do pracy.

Przyjęcie dziecka na wychowanie - wymiar urlopu rodzicielskiego

Pracownicy, którzy przyjęli dziecko na wychowanie jako rodzina zastępcza, z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej, mają prawo do urlopu rodzicielskiego w celu sprawowania opieki nad tym dzieckiem w wymiarze do:

• 41 tygodni ‒ w przypadku przyjęcia na wychowanie jednego dziecka;
• 43 tygodni ‒ w przypadku jednoczesnego przyjęcia na wychowanie więcej niż jednego dziecka;
• 38 tygodni ‒ w przypadku przyjęcia na wychowanie starszego dziecka.

Dostosowanie prawa polskiego do prawa UE

Powyższe regulacje mają na celu wdrożenie art. 5 dyrektywy 2019/1158, zgodnie z którym państwa członkowskie wprowadzają niezbędne środki w celu zapewnienia, aby każdy pracownik miał indywidualne prawo do urlopu rodzicielskiego w wymiarze czterech miesięcy do wykorzystania przed osiągnięciem przez dziecko określonego wieku, maksymalnie ośmiu lat, który zostanie określony przez poszczególne państwa członkowskie lub w układach zbiorowych. Państwa członkowskie zapewniają, by dwa miesiące urlopu rodzicielskiego nie podlegały przeniesieniu (czyli zgodnie z roboczymi wyjaśnieniami Komisji Europejskiej po 9 tygodni dla każdego z rodziców). Państwa członkowskie oceniają potrzebę dostosowania warunków dostępu i szczegółowych regulacji dotyczących stosowania urlopu rodzicielskiego do potrzeb rodziców adopcyjnych, rodziców z niepełnosprawnościami oraz rodziców dzieci z niepełnosprawnościami oraz cierpiących na choroby przewlekłe.

PODSTAWA PRAWNA

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks Pracy (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1465 ze zm.)

dr Kinga Piwowarska

Doktor nauk prawnych, adwokat, adiunkt na Wydziale Prawa, Administracji i Stosunków Międzynarodowych Krakowskiej Akademii im. A.F. Modrzewskiego w Katedrze Prawa Pracy i Zabezpieczenia Społecznego.

infor.pl

Pracodawca przeprowadzając kontrolę powinien przestrzegać przepisów, w tym m.in. regulacji znajdujących się w kodeksie pracy, kodeksie cywilnym. Nie może także zapomnieć o RODO. Przeprowadzając kontrolę, pracodawca nie może naruszyć godności i innych dóbr osobistych pracownika.

Kontrola pracownika, zgodnie z kodeksem pracy, powinna być adekwatna i nie powinna naruszać godności i dóbr osobistych pracowników. Celem kontroli powinien być interes pracodawcy. W kodeksie cywilnym znaleźć można katalog dóbr chronionych pracownika, a już sama Konstytucja gwarantuje wszystkim obywatelom szereg praw. 

Obowiązki pracodawcy w zakresie kontroli pracowników: monitoring w zakładzie pracy

Instalowanie monitoringu w zakładzie pracy jest dozwolone w przypadku, gdy nie narusza praw obywatela i jest niezbędny do zapewnienia bezpieczeństwa pracowników lub ochrony mienia lub kontroli produkcji lub zachowania w tajemnicy informacji, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę. Musi być on zgodny z przepisami, w tym z RODO oraz z regulacjami kodeksu pracy. Należy pamiętać, że monitoring ten powinien służyć ochronie bezpieczeństwa i mienia. Nie może być montowany w miejscach, gdzie pracownicy mają pełne prawo do prywatności, jak np. w toaletach, czy szatniach. Ponadto nie może obejmować pomieszczeń udostępnionych zakładowej organizacji związkowej.

Obowiązki pracodawcy w zakresie kontroli pracowników: monitoring poczty elektronicznej pracownika

Zgodnie z kodeksem pracy, w przypadku, gdy jest to niezbędne do zapewnienia organizacji pracy umożliwiającej pełne wykorzystanie czasu pracy oraz właściwego użytkowania udostępnionych pracownikowi narzędzi pracy, pracodawca może wprowadzić kontrolę służbowej poczty elektronicznej pracownika. Monitoring ten nie może naruszać tajemnicy korespondencji i innych dóbr osobistych pracownika.

Obowiązki pracodawcy w zakresie kontroli pracowników: kontrola w miejscu świadczenia pracy zdalnej

Pracodawca ma prawo przeprowadzać kontrolę wykonywania pracy zdalnej przez pracownika, kontrolę w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy lub kontrolę przestrzegania wymogów w zakresie bezpieczeństwa i ochrony informacji, w tym procedur ochrony danych osobowych w miejscu wykonywania pracy zdalnej. Kontrola ta musi odbyć się za zgodą pracownika i w godzinach jego pracy. Kontrola w miejscu świadczenia pracy zdalnej nie może naruszać prywatności pracownika. Nie może także utrudniać korzystania z pomieszczeń domowych w sposób zgodny z ich przeznaczeniem.

Obowiązki pracodawcy w zakresie kontroli pracowników: kontrola trzeźwości

Pracodawca ma możliwość przeprowadzenia kontroli trzeźwości pracowników. Kontrola ta nie może naruszać godności oraz innych dóbr osobistych pracownika. Może ona dotyczyć stwierdzenia spożycia alkoholu lub stwierdzenia spożycia środków działających podobnie do alkoholu. Do środków działających podobnie do alkoholu zalicza się: opioidy, amfetaminę i jej analogi, kokainę, kannabinoidy i benzodiazepiny. Od 21 lutego 2023 r. pracodawca może wprowadzić kontrolę trzeźwości pracowników lub kontrolę na obecność środków działających podobnie do alkoholu w przypadku, gdy jest to niezbędne do zapewnienia ochrony życia i zdrowia pracownika, innych osób, lub ochrony mienia. 

PODSTAWA PRAWNA

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141)

Ustawa z 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz.U. z 2007 r. nr 70, poz. 473)

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz.U. 1997 nr 133 poz. 883)

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 16 lutego 2023 r. w sprawie badań na obecność alkoholu lub środków działających podobnie do alkoholu w organizmie pracownika

Iga Leszczyńska

infor.pl

215,84 zł zasiłku pielęgnacyjnego od 1 listopada 2024 r. Tyle będzie wynosił zasiłek pielęgnacyjny w nowym okresie zasiłkowym. W Dzienniku Ustaw opublikowane zostało stosowne rozporządzenie w tej sprawie. Sprawdź, komu będzie przysługiwało.

Zasiłek pielęgnacyjny jest świadczeniem opiekuńczym. Przyznawany jest w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji.

215,84 zł zasiłku pielęgnacyjnego od 1 listopada 2024 r.: dla kogo

Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje nie tylko niepełnosprawnym dzieciom, osobom niepełnosprawnym w wieku powyżej 16. roku życia, jeżeli legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawność oraz osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16. roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21. roku życia. Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje także osobom, które ukończyły 75 lat.

215,84 zł zasiłku pielęgnacyjnego od 1 listopada 2024 r.: komu nie przysługuje

Zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobom umieszczonym w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie. Nie przysługuje także: osobom niepełnosprawnym w wieku powyżej 16. roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, a także osobie, która ukończyła 75 lat, jeżeli członkom rodziny przysługują za granicą świadczenia na pokrycie wydatków związanych z pielęgnacją tych osób, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.

Ponadto, zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje także osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego. Osobie, której przyznano dodatek pielęgnacyjny za okres, za który wypłacono zasiłek pielęgnacyjny, organ, który przyznał dodatek pielęgnacyjny wypłaca emeryturę lub rentę pomniejszoną o kwotę odpowiadającą wysokości wypłaconego za ten okres zasiłku pielęgnacyjnego i przekazuje tę kwotę na rachunek bankowy organu właściwego.

Weryfikacja kwoty zasiłku pielęgnacyjnego w na lata 2024-2027

Zasiłek pielęgnacyjny, tak samo jak inne świadczenia rodzinne, podlega weryfikacji co 3 lata, z uwzględnieniem wyników badań progu wsparcia dochodowego rodzin. Próg wsparcia dochodowego rodzin bada i przedstawia Instytut Pracy i Spraw Socjalnych. Zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 13 sierpnia 2024 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny i specjalny zasiłek opiekuńczy, wysokości świadczeń rodzinnych oraz wysokości zasiłku dla opiekuna zarówno wysokość zasiłku rodzinnego jak i wysokość dodatków do zasiłku rodzinnego pozostaną takie same jak w trwającym okresie zasiłkowym.

215,84 zł zasiłku pielęgnacyjnego od 1 listopada 2024 r.: nowy okres zasiłkowy

Jak już zostało wyżej wspomniane, zasiłek pielęgnacyjny podlegał w tym roku weryfikacji. Rada Ministrów w drodze rozporządzenia określiła, że jego wysokość pozostanie na tym samym poziomie. W związku z tym, wysokość zasiłku pielęgnacyjnego w nowym okresie zasiłkowym będzie wynosiła 215,84 zł miesięcznie. Nowy okres zasiłkowy będzie trwał od 1 listopada 2024 r. do 31 października 2025 r. Kolejna weryfikacja wysokości kwoty świadczenia przypada za 3 lata. 

PODSTAWA PRAWNA

USTAWA z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U.2024.323 t.j.)

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 13 sierpnia 2021 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny i specjalny zasiłek opiekuńczy, wysokości świadczeń rodzinnych oraz wysokości zasiłku dla opiekuna (Dz.U.2021.1481)

Iga Leszczyńska

infor.pl

Stawka godzinowa 2024 netto – ile wynosi od lipca 2024 roku na zleceniu? Minimalna stawka godzinowa brutto do końca czerwca 2024 r. wynosiła 27,70 zł brutto. Ile na rękę otrzymasz na umowie zlecenie od lipca do grudnia 2024 r.? 

Stawka godzinowa 2024 – zlecenie

Wynagrodzenie otrzymywane w ramach umowy o pracę na pełen etat nie może być niższe od obowiązującego w danym momencie minimalnego wynagrodzenia za pracę. Natomiast w odniesieniu do wynagrodzenia wypłacanego na podstawie umowy zlecenia oraz umowy o świadczenie usług stosuje się minimalną stawkę godzinową. W celu wyliczenia wynagrodzenia należnego za wykonanie umowy zlecenie, należy rejestrować godziny pracy. 

Pierwszą stawkę godzinową ustalono od 1 stycznia 2017 r. Do 2022 roku uchwalana była na cały rok kalendarzowy. Od 2023 roku zostało to zmienione i aktualnie stawka godzinowa zmieniana jest dwa razy w roku – 1 stycznia i 1 lipca. Dlaczego mamy dwie stawki godzinowe w roku? Zgodnie z art. 3 ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę jeżeli prognozowany na rok następny wskaźnik cen wynosi:

1. co najmniej 105% – ustala się dwa terminy zmiany wysokości minimalnego wynagrodzenia oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej: od dnia 1 stycznia i od dnia 1 lipca;
2. mniej niż 105% – ustala się jeden termin zmiany wysokości minimalnego wynagrodzenia oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej: od dnia 1 stycznia.

WAŻNE

Nowa minimalna stawka godzinowa i nowe minimalne wynagrodzenie za pracę corocznie podawane jest we wrześniu (maksymalnie do 15 września) w rozporządzeniu Rady Ministrów. Stawki na 2024 rok zawiera Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 września 2023 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2024 r.

Stawka godzinowa 2024 brutto - zlecenie

Zgodnie z ostatnim rozporządzeniem Rady Ministrów, które zacznie obowiązywać od 1 stycznia 2024 roku, najniższa stawka w przeliczeniu na godzinę pracy dla zleceniobiorcy wynosi 27,70 zł brutto. Dla porównania ostatnio obowiązująca kwota minimalnej stawki wynosiła 23,50 zł brutto. To wzrost aż o 4,20 zł. Natomiast od 1 lipca 2024 roku będzie funkcjonowała nowa stawka godzinowa w wysokości 28,10 zł brutto. Wzrośnie więc o kolejne 0,50 zł.

Nowa stawka godzinowa netto 2024

Podana w rozporządzeniu nowa stawka godzinowa dla 2024 roku w wysokości 27,70 zł (od stycznia do czerwca 2024 roku) i 28,10 zł (od lipca do grudnia 2024 roku) to kwota brutto. Ile to jest netto? Stawka godzinowa netto to tzw. kwota na rękę.

Zgodnie z kalkulatorem obliczającym wynagrodzenie dla umów zlecenie kwota netto wynosi odpowiednio 21,75 zł oraz 22,07 zł. Warto dodać, że kwota ta obejmuje dobrowolną składkę chorobową. Bez składki chorobowej jest to 22,37 zł i 22,70 zł.

Dla porównania do końca 2023 roku minimalna stawka godzinowa wynosiła 23,50 zł brutto i 18,45 zł netto (wliczając składkę chorobową). Od 1 stycznia 2024 roku nowa kwota brutto wzrosła więc aż o 4,20 zł, a kwota netto o 3,30 zł.

Stawka godzinowa brutto netto – tabela

Poniższa tabela przedstawia jak zmieniała się wysokość stawki godzinowej od 2017 do 2024 roku. Kwota netto może różnić się w zależności od występujących w danej sytuacji czynników, takich jak umowa podpisana z własnym pracownikiem lub nie, odprowadzanie dobrowolnej składki chorobowej lub nie, wysokość kosztów uzyskania przychodu 20% lub 50%.

Stawka godzinowa niższa niż minimalna

Co grozi za wypłacanie stawki niższej niż minimalna? Zgodnie z art. 8e ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę kto, będąc przedsiębiorcą albo działając w imieniu przedsiębiorcy albo innej jednostki organizacyjnej, wypłaca przyjmującemu zlecenie lub świadczącemu usługi wynagrodzenie za każdą godzinę wykonania zlecenia lub świadczenia usług w wysokości niższej niż obowiązująca wysokość minimalnej stawki godzinowej, podlega karze grzywny od 1000 zł do 30 000 zł.

PODSTAWA PRAWNA

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 września 2023 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2024 r. (Dz. U. z 2023, poz. 1893)

Ustawa z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, t.j. z dnia 10 grudnia 2020 r. (Dz.U. z 2020, poz. 2207)

infor.pl

W świecie biznesu, efektywne zarządzanie zespołem staje się kluczowym czynnikiem sukcesu każdej organizacji. Integracja pracowników to proces, który ma na celu połączenie nowych członków zespołu z resztą organizacji w sposób, który sprzyja ich szybkiemu zaadaptowaniu się i pełnemu zaangażowaniu w pracę. Dlaczego integracja pracowników jest tak ważna i jakie korzyści przynosi dla firmy? Podpowiadamy!

Budowanie lojalności wśród pracowników

Lojalność pracowników jest jednym z najważniejszych aspektów sukcesu organizacji. Skuteczna integracja pracowników wpływa na wzrost poczucia przynależności i zaangażowania. Kiedy nowi pracownicy czują się mile widziani i doceniani, ich lojalność wobec firmy rośnie. Proces integracji powinien obejmować nie tylko formalne szkolenia, ale także budowanie relacji i wartości firmowych. Współpraca z mentorami, regularne spotkania i wsparcie ze strony przełożonych pomagają nowym pracownikom lepiej zrozumieć kulturę organizacyjną i dostosować się do niej. Dzięki temu, pracownicy czują się integralną częścią zespołu, co sprzyja długotrwałemu zaangażowaniu i chęci dążenia do wspólnych celów.

Zwiększanie wydajności pracowników

Efektywność pracy jest ściśle związana z poziomem komfortu i pewności siebie pracowników. Integracja, która dobrze funkcjonuje, przyspiesza proces adaptacji, co ma bezpośredni wpływ na wydajność. Nowi pracownicy, którzy są dobrze wprowadzeni w obowiązki i zasady funkcjonowania firmy, szybciej osiągają pełną produktywność. Przez jasne określenie oczekiwań i dostarczenie niezbędnych narzędzi, organizacja eliminuje niepewność i błędy wynikające z braku wiedzy. Efektywna integracja umożliwia pracownikom szybsze i skuteczniejsze włączenie się w codzienne zadania, co prowadzi do lepszych wyników i osiągania celów biznesowych.

Zmniejszenie rotacji pracowników

Rotacja pracowników jest kosztowna i czasochłonna dla każdej organizacji. Właściwa integracja jest kluczowym elementem w jej minimalizowaniu. Pracownicy, którzy czują się dobrze przyjęci i zrozumiani, są mniej skłonni do opuszczenia firmy w krótkim czasie. Dobrze przeprowadzony proces integracji wpływa na satysfakcję z pracy, co zmniejsza chęci szukania innych możliwości zawodowych. Organizacje, które inwestują w programy integracyjne, zauważają mniejszą rotację, co przekłada się na stabilność zespołu i mniejsze koszty związane z rekrutacją i szkoleniem nowych pracowników. W dłuższej perspektywie, zmniejszenie rotacji przekłada się na lepszą atmosferę w zespole i bardziej efektywne funkcjonowanie całej firmy.

Integracja pracowników jest fundamentalnym elementem, który wpływa na lojalność, wydajność i rotację w organizacji. Inwestycja w skuteczny proces integracji przynosi wymierne korzyści zarówno dla pracowników, jak i dla firmy. Dobrze przeprowadzona integracja nie tylko ułatwia nowe wyzwania, ale także buduje solidne fundamenty dla długotrwałej współpracy i sukcesu organizacji. W obliczu rosnącej konkurencji na rynku pracy, inwestowanie w efektywne procesy integracyjne staje się nie tylko korzystne, ale wręcz niezbędne dla utrzymania konkurencyjności i osiągania wyznaczonych celów.

infor.pl

Którzy pracodawcy mają obowiązek tworzyć Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych? Na co można przeznaczać pieniądze z ZFŚS? Jaka jest kwota wolna od podatku w przypadku świadczeń z funduszu socjalnego? Jakie są zasady zasilania Funduszu? Ile wynoszą odpisy obligatoryjne i uznaniowe? Jakie są uprawnienia Komisji Socjalnej?

Czym jest Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych?

Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych (ZFŚS)  to gromadzone przez pracodawcę na odrębnym rachunku bankowym środki finansowe przeznaczone na finansowanie działalności socjalnej prowadzonej na rzecz:
- pracowników i ich rodziny,
- emerytów i rencistów (czyli byłych pracowników) i ich rodziny,
- innych osób wskazanych przez pracodawcę.

Zasady tworzenia ZFŚS i gospodarowania jego środkami przez pracodawców określa ustawa z 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r. poz. 288).
Pracodawca powinien wskazać w Regulaminie Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych, czy ktoś jeszcze będzie uprawniony do świadczeń – w tym, czy będą nimi osoby współpracujące na podstawie umów cywilnoprawnych.

Dla kogo tworzenie ZFŚS jest obowiązkiem, a dla kogo nie?

Tworzenie ZFŚS jest obowiązkowe dla wszystkich pracodawców z jednostek budżetowych i samorządowych bez względu na stan zatrudnienia.
Pozostali pracodawcy mają obowiązek tworzenia ZFŚS jeśli:
- Wg stanu na dzień 1 stycznia danego roku zatrudniają co najmniej 50 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty,
- Wg stanu na dzień 1 stycznia danego roku zatrudniają co najmniej 20 i mniej niż 50 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty, a z wnioskiem o utworzenie Funduszu wystąpi zakładowa organizacja związkowa.

Liczbę zatrudnionych ustala się zawsze według stanu na 1 stycznia danego roku, zmiana ilości pracowników w ciągu roku nie ma wpływu na obowiązek tworzenia ZFŚS.

Jeśli w przedsiębiorstwie, które ze względu  na liczbę pracowników mają obowiązek tworzenia Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych, funkcjonuje układ zbiorowy pracy, strony układu mogą podjąć decyzję o nietworzeniu Funduszu.

WAŻNE

Pozostali przedsiębiorcy, zatrudniający poniżej 50 pracowników, podejmują dobrowolnie decyzję czy utworzyć Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych. Mogą też – zamiast tworzenia funduszu – wypłacać pracownikom świadczenie urlopowe. Świadczenie nie przysługuje osobom współpracującym z firmą na podstawie umów-zleceń czy innych umów cywilnoprawnych.

Na co można przeznaczyć środki Funduszu?

Środki zgromadzone przez Pracodawcę na koncie Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych służą finansowaniu ściśle określonych rodzajów działalności socjalnej. Są to:

- wypoczynek (dofinansowanie do urlopu);
- działalność kulturalno-oświatowa;
- działalność sportowo-rekreacyjna;
- opieka nad dziećmi w żłobkach, klubach dziecięcych, przedszkolach i w innej formie;
- pomoc materialno-rzeczowa lub finansowa (np. zakup paczek świątecznych dla dzieci, zapomoga z powodu zdarzeń losowych);
- zwrotna lub bezzwrotna pomoc na cele mieszkaniowe (np. pożyczka mieszkaniowa, pożyczka remontowa).

Z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych można finansować również benefity, które mają na celu poprawę warunków życiowych pracowników oraz ich rodzin. Zakres i forma świadczeń mogą różnić się w zależności od regulaminu ZFŚS pracodawcy, który powinien być dostosowany do potrzeb i możliwości finansowych firmy oraz oczekiwań pracowników. Ważne jest, aby świadczenia były przyznawane w sposób sprawiedliwy i transparentny, zgodnie z ustalonymi kryteriami socjalnymi.

Szczegółowe zasady i warunki korzystania ze świadczeń socjalnych, rodzaje działalności socjalnej oraz katalog osób uprawnionych są określane w regulaminie wewnętrznym – Regulaminie Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych. Pracodawca uzgadnia regulamin z zakładową organizacją związkową, a jeśli takiej organizacji nie ma – z pracownikiem wybranym przez załogę do reprezentowania jej interesów.

Środki z ZFŚS – limit podatkowy

Środki z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych są nieopodatkowane do kwoty 1000 zł (zmiana z kwoty 2000 zł nastąpiła w 2024 roku) rocznie na osobę. 

Skąd środki na koncie Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych?

Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych, tworzy się z corocznego odpisu podstawowego, naliczanego w stosunku do przeciętnej liczby zatrudnionych. Jego wysokość na jednego zatrudnionego ustala się jako określony procent przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim lub w drugim półroczu roku poprzedniego, jeżeli przeciętne wynagrodzenie z tego okresu stanowiło kwotę wyższą.

Prezes GUS w obwieszczeniu z dnia 16 lutego 2024 r. ogłosił, że przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej, pomniejszone o potrącone od ubezpieczonych składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe oraz chorobowe, w 2023 r. wyniosło 6.246,13 zł, a w drugim półroczu 2023 r. wyniosło 6.445,71 zł.

WAŻNE

Podstawę do wyliczenia odpisu podstawowego na jednego pracownika w 2024 r. stanowi wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej w drugim półroczu 2023 r., czyli kwota 6.445,71 zł.

Odpis obligatoryjny
na jednego zatrudnionego w tzw. normalnych warunkach pracy	37,5%	2.417,14 zł
na jednego pracownika wykonującego prace w szczególnych warunkach lub prace o szczególnym charakterze - w rozumieniu przepisów o emeryturach pomostowych	50%	3.222,86 zł
na jednego pracownika młodocianego:
- I rok nauki	5%	322,29 zł
- II rok nauki	6%	386,74 zł
- III rok nauki	7%	451,20 zł
Zwiększenia fakultatywne (uznaniowe)
na każdą osobę zatrudnioną, w stosunku do której orzeczono znaczny lub umiarkowany stopień niepełnosprawności	6,25%	402,86 zł
na każdego emeryta i rencistę, nad którym zakład sprawuje opiekę	6,25%	402,86 zł
na każdą zatrudnioną osobę, pod warunkiem przeznaczenia całości tego zwiększenia na prowadzenie żłobka lub klubu dziecięcego; dotyczy to pracodawców, którzy utworzyli zakładowy żłobek lub klub dziecięcy oraz przeznaczą na ten cel z odpisu podstawowego kwotę odpowiadającą 7,5 punktu procentowego tego odpisu	7,5%	483,43 zł

Fundusz zasila się również środkami pochodzącymi z:

• wpływów z opłat pobieranych od osób i jednostek organizacyjnych – korzystających z działalności socjalnej;
• darowizn oraz zapisów osób fizycznych i prawnych;
• odsetek od środków funduszu;
• wpływów z oprocentowania pożyczek udzielonych na cele mieszkaniowe;
• wierzytelności likwidowanych zakładowych funduszy socjalnego i mieszkaniowego;
• przychodów z tytułu sprzedaży, dzierżawy i likwidacji środków trwałych służących działalności socjalnej, w części nieprzeznaczonej na utrzymanie lub odtworzenie zakładowych obiektów socjalnych;
• przychodów z tytułu sprzedaży i likwidacji zakładowych domów i lokali mieszkalnych w części nieprzeznaczonej na utrzymanie pozostałych zakładowych zasobów mieszkaniowych.

Przedsiębiorcy mogą dodatkowo zwiększać środki funduszu z zysku netto do podziału, a spółdzielnie – z nadwyżki bilansowej.

Kiedy trzeba przekazać środki na rachunek Funduszu?

Równowartość dokonanych odpisów i zwiększeń naliczonych na dany rok kalendarzowy pracodawca powinien przekazać na rachunek bankowy Funduszu w terminie do 30 września tego roku, z tym że w terminie do 31 maja tego roku powinien przekazać kwotę stanowiącą co najmniej 75% równowartości odpisów.

Pracodawca rozpoczynający działalność w roku kalendarzowym, który zobowiązany jest do utworzenia Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych, dokonuje odpisu na fundusz od następnego roku kalendarzowego. Natomiast jeśli rozpoczęcie działalności następuje w trakcie roku kalendarzowego w wyniku komercjalizacji, przejęcia, podziału lub połączenia zakładu z równoczesnym przejęciem pracowników, fundusz powinien być utworzony w roku rozpoczęcia działalności.

Środki przekazane przez pracodawcę na konto Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych (odpisy i zwiększenia) są zaliczane do kosztów działalności pracodawcy.

Kto  jest odpowiedzialny za zarządzanie ZFŚS? Czy Komisja Socjalna jest obowiązkowa?

Zakładowym Funduszem Świadczeń Socjalnych ma prawo i obowiązek administrować pracodawca, a środki Funduszu niewykorzystane w danym roku kalendarzowym przechodzą na rok następny.

Mimo, że przepisy ustawy o ZFŚS nie mówią o Komisji Socjalnej wielu pracodawców tworząc Regulamin Funduszu decyduje się na powołanie tejże komisji. Komisja Socjalna może istnieć jeśli jej funkcjonowanie przewiduje Regulamin ZFŚŚ. 

Z uwagi na brak przepisów, panuje swoboda w określaniu zasad funkcjonowania Komisji Socjalnej, wyjątkiem są kompetencje Komisji. 

Zakładowa Komisja Socjalna zazwyczaj nie posiada możliwości decydowania o sposobie realizowania polityki socjalnej w zakładzie pracy. Oznacza to, że komisja socjalna zazwyczaj nie ma kompetencji, żeby w sposób wiążący decydować o zapisach w regulaminie zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, sposobie rozdzielania środków funduszu czy ustalania jego budżetu. Pełni zatem tylko funkcję doradczą, wspomagającą, opiniującą oraz administracyjną.

Rola Komisji Socjalnej w tym przypadku sprowadza do:
- zbierania wniosków o przyznanie świadczenia oraz innych wymaganych dokumentów;
- wstępnego rozpoznania wniosków;
- przedstawienia rekomendacji w zakresie przyznania świadczenia.

W pewnych okolicznościach komisja socjalna ma specjalne kompetencje, takie jak:
- możliwość zmiany zapisów w Regulaminie Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych;
- określanie sposobu podziału i wypłat środków funduszu;
- decyzyjność w aspekcie przyznanie lub nieprzyznanie świadczenia;
- realizacja polityki socjalnej zakładu pracy.

Karolina Woźniczka, specjalistka ds. kadr i płac – Meritoros SA

Źródło:
Ustawa z 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r. poz. 288).